به نامِ صلح - پُل اِلوار (اوژِن اِمیل پُل گریندِل)/ برگردان: امید آدینه/ تقدیم به جانْ فدا رفیق حمید اشرف

تیر سالگرد شهادت رفیق حمید اشرف و 9 چریک فدایی خلق دیگر


به نامِ حدیثِ غم بر الیافِ شاخهها و آیینِ جوانهها
به نامِ آزادی
به نامِ زلالِ اندیشه در رنگینْ کمانِ بشر
به نامِ آنانی که:
نمک فرسودهِشان میکند
و نمک،
همان اشکْهاشان است
به نامِ رفیق
به نامِ زنانِ بیوطن بر فلاتِ بینشانِ تبعید
به نامِ مردانِ آونگْ شده بر خاطراتِ گنگِ زندان
به نامِ یارانِ لالهْگون در انعکاسِ رعشه و
بر احکامِ شومِ وحشت
به نامِ واژه:
واژگانی
که چونان اشکال و اعماق
بکر و پهناوراَند
واژگانی که
در هیأتِ ستارگان
بر میخیزند ... قیام میکنند
و در امتدادِ متروک،
و بیاتِ شب
از خونینْ وسعتِ جادههایِ خصم
میگذرند و
وقتِ سحر: هنگامهیِ نهال و نیاز
الفبایِ یک سرزمین را
بر فرازِ هر بام و کوچه و خیابان
میسُرایند
به نامِ اعتراض و اعتراف از جنسِ سکوت
به نامِ خاموشْ سرشتِ برگی ناآشنا در حجمِ خشکْاَندودِ رودخانه
به نامِ قامتِ رقصانِ قاصدک در خلوتِ آسمان
به نامِ فصول
و سراسرْ حیوانات
به نامِ لحظهای مانا در خُروشِ تُردِ یقین:
آن انتظار و انزوا ... آن پاکیِ محض و پژواکِ مقدس
که تعبیراَش
ذاتِ بوسه و
حضورِ برهنگیست
و گویی!
ترجمانِ دریچه ... ایوان ... و روستا را
به تصویر میکِشد
و از اندامِ آفتاب و
آبیِ آرامش
خبر میدهد
به نامِ عطرِ گُل در هجومِ باران
به نامِ نرمکْ نازکِ نور
به نامِ خوشهْ چینِ راز و
بیشمارانْ ریشهیِ وحدت
به نامِ آشفتهْ چراغی رو به زوال
و پشت به کابوس و جهل و نفرت
به نامِ سایه ... سایههایی پژمرده و سوگوار:
که پیوستهْ پیوسته
از قلعهها و شیارهایِ رزم
از ابعادِ ممنوعه و
افکارِ مسموم
عبور میکنند
تا معبرِ دژخیمان،
و مدارِ دیوها را
فاش کنند و
عاقبت!
پچْ پچِ نَحسِ ظالمان
بر ورقْ پارههایِ شَک و رسوایی
نقش ببند
و آن کبوترِ سپیده دَم
با زبانِ گندم و پوشال و کُلوخ
نغمهیِ پیروزی و رهایی،
بخواند
به نامِ هزارانْ هزار شورش
و چندین و چند حماسه
به نامِ پنجرهای تاریک در آغوشِ دستانِ نیمهْ روشن
به نامِ روزنههایِ امید در کندویِ پیامْآذینِ طلوع
به نامِ پرتوِ خیسِ غروب بر عرصهیِ احتمال و صفحاتِ تاولْ زده
به نامِ تنهایی تو
و بغض ِفانوس در لفظِ ناسورِ قفس
و تکاپویِ سردِ نسیم در نهایتِ تماشا
به نامِ پرنده:
پرندگانی از تبارِ برف و
نطفهیِ آتش
پرندگانی،
که شرحِ نگاهِشان
شرمِ کودکان را دارد
و حوالیِ کوچ و مترسک
از حصار و مرگ
نمیهراسند و
با لهجهیِ غرورْ انگیزِ فاتحان،
سخن میگویند!
به نامِ نخستینْ انسان
به نامِ دریاها و نجوایی مختصر
به نامِ زائرانِ شمعِ در گردشِ طوفان
به نامِ نفرینْ کنندِگانِ خُفته در خیمههایِ خاکستر
به نامِ شهری از فرزندانِ رؤیا و خویشاوندانِ اشیاء
که انگار:
بر لنگرِ صبح
ماسیده و
میان هیچ
و هرگز
پرسه میزند
به نامِ گهوارههایِ خستگی
به نامِ درختانِ شوقْ آمیز و سبزْفام در جنگلهایِ دیرْ سال و دورْدست
به نامِ مادرانِ کُتکْ خورده به ناروا
به نامِ پدرانِ بیمرز،
و عاصی از جنگ و نبردِ بیحاصل
به نامِ دیوارها و طاقهایِ ویرانْ شده
که شبیهِ عریانیِ این شعرِ مطلق:
چهرهها و آوازهایِ گمْ گشته را
شهادت میدهند و
در ثقلِ جان
بَدَل به بغض و بهت میشوند
به نامِ تردیدی طولانی
به نامِ کارگران و دهقانان و گیاهان
به نامِ تلخِ صدا در ازدحامِ حقیقتی فرتوت
به نامِ کهنهْ قایقی چوبین بر ساحل پُرهیاهو
به نامِ اساطیر ... و من:
زیرا که من و اساطیر
بلوغِ بتان،
و تناسخِ خدایان را دیدهایم
و دوشادوشِ یکدیگر
تا حبابِ دریغ و طمع
تا آیاتِ شیاطین و ادراکِ جمجمهها
سفر کردهایم
- اکنون:
باز هم
راه باید اُفتاد و
حرفی زد
باید از رگانِ آشوب و اضطراب
از دقایقِ خشم و مصیبت و فاجعه
گذشت
و شبْ کلاهِ جادو را
لمس کرد
و حتا!
با گوشهایی کنجکاو و
چشمانی پُرسشگر
بطالت ها و بیهودگی ها و طلسم ها را آموخت
آری:
این چنین است
که میتوان،
بر مزارِ اهلِ مکتب،
مشعلی اَفروخت و
در فراسویِ دانههایِ دانش،
ایستاد
و از جدالِ چخماق و
پاسخِ باد
به شعبدهْبازانِ تاریخ
پِی بُرد -
به نامِ اندکْ آرزوهایِ فراموشْ شده
به نامِ بیابان و بوته و سنگِ آکنده از صبر
به نامِ جوهرِ وجدان
و شیپورِ بیدار
و موجْ کوبِ قلم
به نامِ تودههایِ زخم در رویشِ زمان
به نامِ نطقِ بهار در کالبدِ ناودان و بطنِ باغچه
به نامِ صخرههایِ خزانْ گرفته بر دامنههایِ رنج و استقامت
به نامِ بیگناهان
بیگناهانی که:
با طعمِ چکامه و کفن
شعارِ شرافت دادند ... قصیدهیِ سرخِ سنگر آفریدند
و رَدِ اسارت و شکنجه و اعدامِشان
از ترانهای بر لب
تا تپشِ آستانهای مسدود
پیدا و
پنهان است
به نامِ مقصدْ زادِگانِ بیپایان
به نامِ مهتابْ خوانِ مرثیهْ پوش در کانونِ افسانه
به نامِ مفهومِ خوشِ پرواز در طرحِ آشیانه و
بر عظیمْ کرانهیِ صحرا
به نامِ کومههایِ فقر
و نعرهیِ اَندوهْ گسترِ فاصله
و ابیاتِ نیکْ مظهرِ شعور علیه ضرباهنگِ تبعیض و جنون
به نامِ دروازههایِ مبهمِ خیال
به نامِ کاشفانِ درد و کاتبانِ حسرت:
که مثلِ شبنم و معبد
یا همچون عمرِ بیتکرار
یک اتفاقِ سادهاَند!
اما همیشه
و هنوز
بر طبلِ حادثه میکوبند و
از ضجّهها
از انبوهِ عقده و کینه و فریب
مینویسند
- اینان: کاشفانِ درد
به مانندِ شعله و صداقت
اهلِ پیکار و
گلوگاهِ قُروناَند
اینان: کاتبانِ حسرت
با کاغذ و کلمه
اقوامِ ماتم،
و نسلِ ارغوان را
زمزمه میکنند ... میپوشانند
و ناگهان!
تلاطمِ دروغ
در تعفن و حقارت
فرو مینشیند و
صوتِ ستم
میپوسد -
به نامِ دشت
دشتهایِ اَبدی ... دشتهایِ شهید و شقایق و هقْ هق
به نامِ یگانهْ هجایی معصوم بر بسترِ قابی پریشانْ احوال
به نامِ دخترانِ شالیکار بر بومِ سخاوت و عدالت
به نامِ آنْ همه قلب در مسیرِ نوازش
به نامِ پلهایِ قدیمی
و حلقهیِ خمارْگونِ شکوفه و
راویانِ خورشید
به نامِ خیزشِ مداومِ کوه
به نامِ نان و نشاط
و خالیِ آهْ اَندودِ سفرهها در انتشارِ ذهنهایِ سیّال
به نامِ جهان
که آدمی را:
کتیبهیِ مهر و آدابِ عشق میپندارد!
و به گماناَش
آدمی،
حکایتِ بیمْناکِ پیلهها و
قصهیِ مرموزِ پردههاست
و باید
با هلهله و خطابه و خنجر
سمتِ اهریمن و ابلیس
بشتابد و
درضیافتْ گاهِ آینه ،
و بر اُفق ْ زارِ آب
غبار از تَن بروبد و بشوید... تا سراَنجام:
مومِ معجزه
طنینْ اَنداز شود
و آینده و انقلاب
سهمِ هر فریاد و
متنِ هر عطش باشد



منبع: نبردخلق شماره 426، یکشنبه اول تیر ۱۳۹۹ ـ ۲۱ ژوئن ۲۰۲۰