بحران بی آبی و مبارزه تشنگان (شهریور 1397) - زینت میرهاشمی



هر روز که می گذرد بحران بی آبی عمیق تر و آثار آن فاجعه بارتر می شود. خبرهای مربوط به این ابرجالش جامعه ایران، نگرانی در مورد حال و آینده مردم را افزایش می دهد. صحبت از کم آبی به گذشته تعلق دارد و اکنون از فاجعه ته کشیدن آب کشور خبر داده می شود و پایوران حکومت بی شرمانه از کارزار نَذر آب صحبت می کنند.
مردم تشنه برای تامین آب آشامیدنی به هر خطری دست می زنند. روز چهارشنبه ۷ شهريور، ایلنا گزارشی از قول مدیر مرکز حوادث و فوریتهای پزشکی ایرانشهر اعلام کرد که «دو نفر از زنان روستای زیردان [در استان سیستان و بلوچستان] به همراه دو کودک برای برداشت آب شرب به برکه‌ ای در این منطقه می ‌روند که در این حین دو کودک در گودال گرفتار می ‌شوند و دو نفر از زنان نیز برای نجات دو کودک شتافتند که هر ۴ نفر به علت گل و لای بودن منطقه جان باختند.».
سپاه پاسداران در تخریب محیط زیست و بحران بی آبی نقش اساسی دارد. یکی از جنایتهای رژیم که از طریق سپاه پاسداران اجرا شد، ساختن سد گتوند است. شرکت «سپاسد»، وابسته به سپاه پاسداران، سازنده این سد و شرکت «مهاب قدس» که بخشی از سهام آن به کارتل چپاولگر استان قدس رضوی تعلق دارد، که مهندس مشاور آن است. یک عضو مجلس ارتجاع از دزفول در روز پنج ‌شنبه ۸ شهریور در گفتگو با خبرگزاری حکومتی ایلنا «از دولت خواست تا سد گتوند را کاملا از مدار خارج کند. این تنها راه جلوگیری از ضرر این سد است. ... خروجی گتوند به شدت بالا رفته و چندین میلیون تن نمک از سد گتوند وارد کارون شده و زمینهای کشاورزی و تالابهای خوزستان را شور کرده است. دولت خساست نکند و نگوید چون سدی ساخته شده، باید همچنان به تولید نمک ادامه دهد.»
خبرگزاری حکومتی ایسنا در روز دوشنبه ۱۲ شهریور طی گزارشی خبر داد که:
«- به رغم بارندگیهای مناسب فصل بهار، وضعیت منابع آبی شهرهای در معرض تنش، بهبود چندانی نیافته است و کماکان ۳۳۴ شهر در معرض تنش آبی هستند و ۲۱ استان کشور بارندگیهای منفی را نسبت به سال گذشته تجربه می کنند.
- ورودی و خروجی آب از سدها نیز متاثر از افت نزولات جوی با کاهش های محسوسی مواجه شده اند به طوری که ورودی به این سازه های آبی ۳۳ درصد و خروجی از آن ها نیز نسبت به سال گذشته ۲۷ درصد افت داشته و هم اکنون به طور میانگین ۴۳ مخازن سدهای یاد شده دارای منابع آبی است
- در حال حاضر حجم ذخیره کنونی آب در سدهای پنج گانه استان تهران (لار، طالقان، امیرکبیر، لتیان و ماملو) به ۶۹۹ میلیون مترمکعب رسیده و در شرایط فعلی ۶۳ درصد مخازن این سدها خالی است.
- میزان آب های تجدیدپذیر ایران از ۱۳۲ میلیارد متر مکعب به ۱۱۶ میلیارد متر مکعب کاهش یافته، حتی در پنج سال اخیر میزان آب تجدیدپذیر به زیر ۱۰۰ میلیاردمترمکعب رسیده که نشان دهنده وضعیت نامساعد آبی کشور است.
- در حال حاضر از ۶۰۹ دشت یا آبخوان کشور، حدود ۳۸۱ دشت در مرحله ممنوعه و قرمز قرار دارند و دیگر قابلیت برداشت آب ندارند.»
خبرگزاری حکومتی مهر در روز دوشنبه ۱۲ شهریور حرفهای مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب روستایی خوزستان را منتشر کرد. به گفته این کارگزار حکومت «سرزمینی که روزگاری رودهای پرآب داشت به دلیل سیاستهای اشتباه گذشته، اکنون با مشکل تامین آب به خصوص در روستاها مواجه شده است. طبق مستندات موجود ۷۰۰ روستای خوزستان در تامین آب پایدار مشکل دارند و از این تعداد ۳۷۰ روستا با تانکر آبرسانی می شوند.
در کنار این مشکلات، پوسیدگی نزدیک به ۷۰ درصد خطوط انتقال و توزیع آب مزید بر مشکلات شده است. یکی از مشکلات ما عدم تامین اعتبار برای اصلاح، بازسازی، تعمیر و نگهداری خطوط انتقال و شبکه های توزیع است.».
ایرنا، خبرگزاری رسمی دولت در روز چهارشنبه ۱۴ شهریور از قول معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای اصفهان «میزان ذخیره آب پشت سد زاینده رود را ۱۹۷ میلیون مترمکعب اعلام کرد که این میزان نسبت به حجم ذخیره شده در بلند مدت بیش از ۶۰۰ میلیون متر مکعب کاهش داشته است.» سد زاینده رود در سال ۱۳۴۹ با ظرفیت ۴.۱ میلیارد متر مکعب آب به بهره برداری رسید. بسیاری از مردم بر این اعتقادند که؛ زاینده روز خشک نشد، آن را خشکاندند.
رئیس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی با اشاره به آخرین وضعیت کشور به لحاظ خشکسالی گفت: براساس شاخص ۱۰ ساله (SPE بارش، دما و تبخیر)، ۱.۹۸ درصد مساحت کشور دچار درجات مختلف خشکسالی است و در این بازه زمانی، تنها ۶.۱درصد مساحت کشور در وضعیت نرمال و سه دهم درصد مساحت ایران در شرایط ترسالی قرار دارد.» (ایسنا، چهارشنبه ۱۴ شهریور)
در همین روز ایرنا طی گزارش از خشگ شدن تالاب کجی نهبندان گزارشی منتشر کرد. بر اساس این گزارش «تالاب "کجی نمکزار نهبندان" از چشم اندازهای زیبای استان خراسان جنوبی است که همه ساله پس از آبگیری در فصل بهار زیستگاه پرندگان مهاجر می شود اما امسال به دلیل کمبود بارندگی آبگیری نشده و همچنان خشک است.»
رئیس سازمان محیط زیست روز پنجشنبه ۲۲ شهریور در گردهمایی مدیران و کارشناسان روابط عمومی استانهای این سازمان گفت: «در ۶۰۰ نقطه زاگرس، جنگلها در حال سوختن است. .. آب را از محیط زیست گرفته ‌ایم. وقتی همه مراتع را شخم زدیم و گندم کاشتیم زمین را آماده فرسایش کردیم و باد و باران، خاک را از بین برد. دامی که برای خودکفایی گوشت پرورش دادیم و به مراتع فرستادیم، پوشش گیاهی را نابود کرد. جنگلهای زاگرس ۴۰ سال است که ضعیف شده‌اند و فرسودگی باعث شده حتی میکرو ارگانیسمهایی که جنگل با آنها همزیست بوده، اکنون باعث بیماری درختان و خشکی شده که زمینه آتش‌ سوزی را فراهم می‌کند. ... آب‌های فسیلی میلیونها ساله را تمام کردیم، این تولید و توسعه نیست. این‌ها محیط زیست را از بین می‌برند. .... مس سرچشمه سالهاست که ترکیبات سولفوری تولید می‌کند و تا کیلومترها دورتر، دامها جنین مرده به دنیا می ‌آورند.» (رادیو زمانه)
روز يكشنبه ۲۵ شهريور، ایلنا از قول منابع وزارت نبرو اعلام کرد که «۹۵ سد بزرگ کشور از جمله سدهای زاینده‌رود، ملاصدرا، سفیدرود و دوستی کمتر از ۴۰ درصد آب ذخیره شده دارند.».

آتش سوزی جنگلها، بی آبی را تشدید می کند
وجود جنگلها یکی از پارامترهای موثر برای بهبود وضعیت آب و محیط زیست است. در تخریب جنگلهای ایران سپاه پاسداران بیشترین سهم را دارد.
روز شنبه ۳ شهریور، بر اثر توپ باران سپاه پاسداران و آتش گرفتن جنگهای مریوان و انفجار یک توپ عمل نکرده، ۴ تن از جوانان مریوان، زنده یادان شریف باجور، امید کهنه پوشی (حسین‌زاده)، رحمت حکیمی نیا و محمد پژوهی جان باختند.
شریف باجور از فعالان محبوب محیط زیست و امید حسین زادە و دو کارمند جنگلبانی در حین خاموش کردن آتش جان خود را از دست دادند.
مراسم تشییع جنازه چهار شهروند مریوانی ساعت ۱۰ روز یکشنبه ۴ شهریور به یک حرکت اعتراضی گسترده تبدیل شد.
جنازه های شریف باجور و امید کهنه پوشی از بیمارستان با شعار نان، کار ، آزادی بسوی مسجد مشایعت شد. در این مراسم بیانیه فعالان کارگری پیرامون «شهیدان جنگل» قرائت شد. هزاران تن از مردم کردستان در مراسم تشییع پیکر چهار فعال محیط زیست شعار دادند: «دشمن خیالش خام است، هزاران شهید مانده ‌اند، شهید جاودان است»، «شهید نمی میرد» و ...
در رویدادی دیگر، روز جمعه ۲ شهریور، مردم مریوان دراعتراض به عدم جمع آوری زباله ها درسطح شهر زباله ها را به وسط شهر منتقل کرده و به آتش کشیدند.
مردم معترض مریوان در اعتراض به فساد شهرداری و عدم جمع آوری زباله ها به سمت چهار راه شبرنگ حرکت کردند و در حالی که زباله های خود را در دست گرفته بودند این زباله ها را در چهارراه شبرنگ جمع آوری کرده و به آتش کشیدند.
روز پنجشنبه ۱۵ شهریور، رییس اداره منابع طبیعی مهاباد در جلسه ستاد بحران این شهر گفت: «۱۲۲ هکتار مرتع در مهاباد دچار آتش سوزی شده است.». (ایرنا) بنا به همین گزارش در سال گذشته نیز بیش از ۶۰ هکتار از مراتع شهرستان مهاباد دچار آتش سوزی شده بود.

جنبش تشنگان
*به گزارش ایران آزادی و بر اساس ویدئوی منتشر شده در شبکه های اجتماعی روز پنجشنبه اول شهریور ۹۷ جمعی از مردم روستای کَرَک هَرُک Karak Harak از توابع قصرشیرین در اعتراض به نداشتن آب آشامیدنی که مدت هفت روز است قطع است جلوی فرمانداری قصرشیرین تجمع کردند.

*به گزارش هرانا، روز دوشنبه ۵ شهریور، مردم روستاى جفير در اعتراض به قطع آب تجمع كرده و جاده منتهی به شرکتهای نفتی در این منطقه را مسدود کردند. در اطراف اين روستا چندين شركت نفت و گاز وجود دارد. مردم این روستا مى گويند از وعده هاى مسؤلان استان و شهرستان خود مأيوس شده و اگر وضعيت اين گونه ادامه يابد از ورود كارمندان و كارگران به اين شركتها جلوگيرى مى شود.
جفیر روستایی است از توابع شهر حویزه شهرستان دشت آزادگان (دست ميسان) مى باشد. روستاى جفير در ۵۰ کیلومتری غرب اهواز قرار دارد و در اطراف اين روستا یک یدان بزرگ نفتى وجود دارد كه ذخیره اين میدان با ۱.۲ میلیارد بشکه برآورد شده است. میزان تولید نفت خام آن، معادل ۵۰ هزار بشکه در روز است. زمينهاى اين روستائيان علاوه بر نفت دارای مخازن گازی بوده، که تولید گاز طبیعی آن معادل ۳.۶ میلیون فوت مکعب در روز است، اما با وجود اين ثروت روستائيان اين منطقه از حقوق اوليه خود محروم هستند.

*به گزارش آسو نیوز، روز دو شنبه ۱۲ شهریور، جمعی از مردم روستای بی بیانی از توابع دشت ذهاب شهرستان سرپل ذهاب در اعتراض به بحران بی آب در مقابل استانداری کرمانشاه تجمع کردند. مردم زلزله زده مناطق کرمانشاه و ایلام علاوه بر مشکلات ناشی از نبود سرپناه استاندارد در فصول گرم و سرد سال، با مشکلاتی چون نبود آب آشامیدنی سالم و کمبود برق روبه هستند.

*روز دوشنبه ۱۲شهریور، مردم در شهر کلمه در دشتستان (استان فارس)، در اعتراض به کم آبی شدید دست به تجمع زدند و مسیر جاده را با سنگهای بزرگ و آتش زدن لاستیک بستند.

*بنا به گزارشهای ویدئویی منتشر شده در شبکه های اجتماعی روز آدینه ۱۶ شهریور، فعالان جامعه مدنی به تخریب باغستان سنتی قزوین با قدمت هزارساله از طریق پل سازیهای طبقاتی درون شهری توسط قرارگاه خاتم الانبیا که تهدید بزرگی برای سلامت شهر قزوین است، دست به تجمع اعتراضی زدند.

*بنا به گزارشهای ویدئویی منتشر شده در شبکه های اجتماعی روز دوشنبه ۲۶ شهریور، مردم رودبار کوهنانی در اعتراض به بی آبی و مشگلات مربوط به جاده منتهی به این روستا، مقابل درب فرمانداری کوهدشت تجمع کردند.

*به گزارش کانال تلگرام نه به زندان، نه به اعدام، روز عاشورای حسینی؛ روز پنجشنبه ۲۹ شهریور، در مراسم عاشورا، جمعی از مردم لردگان در اعتراض به بی آبی و خشک شدن مزارع و زمینهای شان جاده ترانزیتی لردگان – اهواز را بستند. آنان وسط جاده ایستاده و با بلندگو نوحه می خواندند که:
کربلا همین جاست ما آب نداریم
نینوا همین جاست ما آب نداریم
برای یک قطره آب جان می‌سپاریم


منبع: نبرد خلق شماره 403، یکشنبه اول مهر 1397 ـ 23 س‍‍پتامبر ۲۰۱۸