دانشگاه در ماهی که گذشت (مرداد ۹۶) - کامران عالمی نژاد

دانشگاه در ماهی که گذشت (شهریور۹۶)
کامران عالمی نژاد

تجمع دانشجویان دانشگاه آزاد علوم پزشکی شاهرود (تصویر۱)
دانشجویان علوم پزشکی واحد شاهرود دانشگاه آزاد روز دوشنبه ۲ مرداد در اعتراض به شرایط نامناسب تحصیلی، از حضور در جلسه امتحان داخلی، خودداری و تجمع کردند.
لازم به ذکر است، دانشجویان اردیبهشت ماه جاری در نامه ای به ریاست دانشگاه نسبت به کمبود امکانات و بی تدبیری در جذب متعدد دانشجویان اعتراض خود را اعلام کرده بودند.
آنها می گویند اوضاع مالی دانشگاه خوب نیست، کارکنان دانشگاه بسیار زیاد هستند و جمعیت دانشجویی هم کم شده است؛ خیلی از واحدها و کلاسهای درسی خالی است و دانشگاه به علت مضیقه مالی توان اجرای خیلی از پروژه ها را ندارد و این مساله به ضرر دانشجویان تمام می شود.
معترضان پیشنهاد می کنند با توجه به اینکه بسیاری از دانشجویان، بومی این منطقه نیستند، تمایل دارند به شهرهای خود انتقال داده شوند و طبعا اگر این اقدام صورت بگیرد هم برای دانشجویان و هم برای دانشگاه بهتر خواهد بود و مشکلات کمتری به وجود می آید.
آنها گفتند: "ما نزدیک ۱۲ واحد پزشکی داخل دانشگاه آزاد داریم که اگر ما را بین شهرهای مختلف تقسیم کنند، مشکلی پیش نمی آید. اما دانشگاه آزاد می گوید که شما باید کل هزینه این دوره که نزدیک به ۳۵ میلیون تومان می شود را پرداخت کنید که این موضوع از تحمل خانواده ها خارج است."

سیره پیامبر و ائمه جایگزین علوم انسانی می شود (تصویر۲)
به تازگی اخبار جدیدی از تغییرات گسترده در سرفصل دروس دانشگاهی به گوش می رسد؛ تغییراتی که به طور عمده متوجه رشته های علوم انسانی است و گویا در چهارچوب طرح تحول علوم انسانی، یا همان "بومی سازی" در حال وقوع است.
اخبار این تغییر و تحولات از مدتها پیش به گوش می رسید، اما خبرهای جدید حاکی از آن است که برای نمونه، تغییر سرفصلهای رشته علوم سیاسی از ترم تحصیلی آینده اجرایی خواهد شد.
فهرست عناوینی که در جریان این تحول ارایه شده، نگرانی بسیاری از دانشجویان و اساتید علوم سیاسی را برانگیخته است. شاید یک نگاه گذرا به برخی از این سرفصلهای جدید بتواند گویای تمامی این نگرانیها باشد:
- قرآن و سیاست
- سیره سیاسی پیامبر اکرم
- سیره سیاسی ائمه معصومین
- اندیشه سیاسی حضرت امام و امام خامنه ای
- جنگ و صلح در اسلام
- ولایت فقیه و مردمسالاری دینی
- دیپلماسی در اسلام

شکایت دانشجویان از شهریه اجباری به سازمان بازرسی
برقراری شهریه اجباری برای دروس پیش نیاز، اعتراض دانشجویان دانشگاه بهشتی را برانگیخت. این دانشجویان که چند هفته گذشته متوجه شده بودند دانشگاه قرار است از آنها بابت دروس پیش نیاز شهریه دریافت کند، تجمعات متعددی را برگزار کرده و یک کمپین اعتراضی به راه انداختند. آنها سپس افزون بر تجمع و تشکیل کمپین در فضای مجازی، موضوع را به سازمان بازرسی کل کشور ارجاع داده اند و با این استدلال که دانشگاه بهشتی از دانشجویان "وجوه غیرقانونی» دریافت می کند، خواستار ورود این سازمان به موضوع شدند.
دانشجویان در شکایت نامه خود به سازمان بازرسی کل کشور نسبت به این مساله که دانشگاه در بحث پرداخت شهریه دروس پیش نیاز، "عطف به ماسبق" کرده است، اعتراض کردند. (تصویر۳)
آنها می گویند وزارت علوم اخذ شهریه را منوط به مصوبه هیات امنا کرده که هنوز چنین امری به تصویب نرسیده، بنابراین تمام اقدامات دانشگاه در باره پرداخت شهریه و ممنوع کردن ارایه خدمات آموزشی به دانشجویان بر خلاف نص صریح قانون و واجد وصف کیفری است.
در نهایت پس از گذشت سه هفته و با پیگیریهای دانشجویان دانشگاه بهشتی، مسوولان این دانشگاه عقب نشینی کرده و تصمیم خود را پس گرفتند. این امر اما به اعتراض دانشجویان خاتمه نداد. آنها در یک تجمع دیگر که روز یکشنبه ۱۰ مرداد برگزار شد، خواهان حذف کامل بدهیهای دانشجویان، نظارت مالی بر دانشکده ها، تعهد به جریمه نکردن دانشجویان و حذف تبعیض در ارایه خدمات شدند.

افزایش ۱۰درصدی شهریه دانشگاه آزاد
در پی ابلاغ بخشنامه افزایش سه برابری شهریه دانشگاه آزاد، اعتراضاتی از سوی دانشجویان علوم پزشکی به این امر صورت گرفت و در فضای مجازی با ایجاد هشتکی به عنوان "#نه_به_افزایش_شهریههای_دانشگاه_آزاد"، این اعتراضات ادامه پیدا کرد.
یک دانشجوی ترم آخر دندانپزشکی دانشگاه آزاد تهران در این باره گفت: "هر ترم حدود ۲۰درصد افزایش شهریه متغیر داشتیم، در حالی که همه مواد و وسایل و حتی تا دستکشها و ماسکهای بخشها هم با هزینه خود دانشجویان خریداری می شود و دانشگاه هیچ هزینه ای در این موارد بر عهده نمیگیرد. حالا طبق اخباری که منتشر شده، این ترم شهریه از حدود ترمی ۴ میلیون تومان به حدود ۱۲ میلیون تومان رسیده."
علی اکبر ولایتی، رییس هیات امنای دانشگاه آزاد اسلامی، روز سه شنبه ۲۴ مرداد در واکنش به اعتراضها پیرامون افزایش شهریهاین دانشگاه گفت: "سووتفاهم به وجود آمده و به میزانی که شایعه شده، شهریه ها افزایش پیدا نکرده. افزایش شهریه فقط در حد ۱۰درصد است که متناسب با هزینه های این دانشگاه ایجاد شده است."
وی ادامه داد: "به دانشجویان اطمینان می دهیم که این شایعات درست نیست و این طور نیست که دانشگاه آزاد هزینه های تاسیس امکانات برای علوم پایه و علوم پزشکی را از طریق شهریه تامین کند."
همچنین محسن نفر، معاون علوم پزشکی دانشگاه آزاد، نیز گفت: "شهریه ثابت دانشجویان علوم پزشکی ورودی سال ۹۵ و قبل از آن به هیچ عنوان تغییری نمی کند و شهریه متغیر آنها تنها ۱۰درصد افزایش می یابد."

درخواست صدها فعال دانشجویی برای برکناری معاون فرهنگی دانشگاه تهران (تصویر۴)
۶۱۵ نفر از فعالان دانشجویی در حوزه های مختلف انجمنهای علمی دانشجویی، نشریات دانشجویی، شوراهای صنفی، تشکلهای سیاسی و کانونهای فرهنگی و هنری دانشگاه تهران، در نامه ای به دکتر نیلی احمدآبادی، رییس دانشگاه تهران، ضمن انتقادات از "عملکرد ضعیف، بسته، جانبدارانه و منفعل معاونت فرهنگی"، تغییر مجید سرسنگی، معاون فرهنگی این دانشگاه، را خواستار شدند.
دانشجویان در این نامه نوشته اند: "در چهار سال گذشته با فعالان صنفی و شوراهای صنفی، تشکلهای اسلامی، نشریات دانشجویی و حتی برنامه های بی حاشیه انجمنهای علمی و کانونهای فرهنگی با نگاهی امنیتی - که هیچ تناسبی با فضای دانشگاه ندارد برخورد شد. احضارهای دسته جمعی به حراست و کمیته انضباطی و نهادهای امنیتی بیرون از دانشگاه، لغو و عدم برگزاری برنامه های تشکلهای دانشجویی، تضعیف یا به تعطیلی کشاندن شوراهای صنفی و برخی تشکلهای اسلامی دیگر، عدم حمایت بایسته و شایسته از فعالان دانشجویی که به ناحق به نهادهای امنیتی- قضایی بیرون از دانشگاه احضار شده بودند، همراهی با فشارهای برخی نهادهای امنیتی- قضایی بیرون از دانشگاه و یا برخی محافل فشار خاص درون دانشگاه و بسیاری موارد دیگر تنها بخشی از مشکلاتی است که در این چهار سال بر سر راه فعالیت فرهنگی دانشجویان قرار گرفته است."
امضاکنندگان نامه خطاب به رییس دانشگاه تهران تاکید کردند: "از شما به عنوان ریاست دانشگاه انتظار داریم تا نسبت به آنچه گفته شد تصمیمات عاجل اتخاذ نمایید. همچنین هرچند آمادگی لازم برای دیدار حضوری و ارائه توضیحات بیشتر را داریم، اما چنانچه بنا باشد این نامه نیز به سرنوشت دیگر انتقادات و اعتراضات ما منجر شود، این بار بر پیگیری مطالبات قانونی خود پافشاری کرده و از هر ابزار مدنی برای رساندن صدای اعتراض مان به گوش مسوولان امر و دانشجویان دانشگاه استفاده خواهیم نمود."

نیلی: عملکرد معاونت فرهنگی را مثبت میدانم
دکتر محمود نیلی احمدآبادی، رییس دانشگاه تهران در پاسخ به نامه اعتراضی دانشجویان گفت: "متاسفانه بسیاری از موضوعات مطرح شده از سوی تعداد محدودی از دانشجویان دانشگاه تهران ارتباطی به معاونت فرهنگی این دانشگاه ندارد، بلکه این موضوعات ناشی از دخالت نهادهای بیرون از دانشگاه است."
وی روز چهارشنبه ۲۵ مرداد مدعی شد: "تاکنون با برگزاری هیچ برنامه ای از سوی تشکلهای دانشجویی در دانشگاه تهران مخالفت نشده و فقط هیات سه نفره نظارت (نماینده وزیر علوم، رییس دانشگاه و رییس نهاد رهبری) با برگزاری تعداد محدودی از سخنرانیها مخالفت کردند که البته به این سخنرانیها نیز به دلیل عدم رعایت شاخصهای دانشگاه، موضوعات ابلاغیه و محکومیتهای قبلی سخنران اجازه برگزاری داده نشده"
نیلی ادامه داد: "با هیچ دانشجویی در دانشگاه تهران به دلیل فعالیتهای سیاسی و صنفی در کمیته انضباطی برخورد نشده، اگر چه ممکن است در مواردی علیه دانشجویی شکایتی شده باشد که دانشگاه در این مورد نیز اجازه دفاع به دانشجو را داده است که بیشترین موارد مربوط به تقلب و تخلف آموزشی می شده."
وی نتیجه گرفت: "بنابراین معتقدم معاونت فرهنگی دانشگاه تهران عملکرد خوبی در حوزه فعالیت خود داشته و تعامل این مجموعه با دانشجویان نیز همواره برقرار بوده است."

آمار بالای بیکاری فارغ التحصیلان رشته محیط زیست
رییس دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست دانشگاه فردوسی با اشاره به اینکه در حال حاضر وضعیت اشتغال در ایران در هیچ رشته ای مطلوب نیست و رکود حاکم است، گفت: "متاسفانه وضعیت دانش آموختگان رشته محیط زیست راضی کننده و امید بخش نیست."
کمال الدین ناصری خاطرنشان کرد: "دستگاه های متولی منابع طبیعی و محیط زیست کشور به طور عمده دولتی هستند، با توجه به این که دولت درب استخدام را بسته و جذب نیرو بسیار کم است، به طبع بازار کار برای رشته های منابع طبیعی و محیط زیست محدود شده است." (تصویر۵)
ناصری با اشاره به اینکه برخی از فارغ التحصیلان محیط زیست در سازمانهای مردم نهاد فعالیت می کنند، عنوان کرد: "سازمانهای مردم نهاد سازمانهایی نیستند که اشتغال دایم داشته باشند و فعالیت در آنها شغل و درآمد محسوب نمی شود؛ همچنین بسیاری از افراد به صورت داوطلبانه و فاقد حقوق در این سازمانها فعالیت دارند."
وی افزود: "یکی از دلایل سطح اشتغال پایین فارغ التحصیلان محیط زیست این است که در بسیاری از مراکز دولتی، شرکتهای خصوصی، کارخانه ها و یا کارگاهها گردانندگان واحدهای مربوط به محیط زیست، متخصص این رشته نیستند و در رشته دیگر تخصص دارند به طور مثال مهندس عمران، مهندس شیمی و... و با توجه به این که آموزش متناسبی ندیده اند و تخصص آنها با کارشان مرتبط نیست، سیستم را به انحراف خواهند برد."
ناصری یکی از علتهای این امر را رانت و پارتی بازی دانست و پس از اشاره به شرکت ندادن فارغ التحصیلان محیط زیست در آزمون استخدامی گفت: "باید از متخصصین امر پرسید که چرا در سازمان مدیریت و برنامه ریزی رشته های محیط زیست تاکنون به رسمیت شناخته نشده و هنگامی که بحث استخدام مطرح می شود، چرا تخصصهای مرتبط عنوان نمی شود؟"

(منابع: خبرگزاری دانشجو، خبرنامه دانشجویان ایران، ایسنا، تلگرام)

منبع: نبردخلق شماره 388، چهار شنبه اول شهریور ۱۳۹۶ - 23 اوت ۲۰۱۷