فراسوی خبر ... دوشنبه ۲۲ شهریور
خرید وقت در برابر صدور قطعنامه در شورای حکام

زینت میرهاشمی

به دنبال دو گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی پیرامون عدم پاسخگویی رژیم در رابطه با سایتهای اعلام نشده و عدم همکاری نظارتی، در آستانه برگزاری جلسه شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی در روز دوشنبه ۲۲ شهریور، رژیم از ورود غیر منتظره و کوتاه رافائل گروسی در روز یکشنبه ۲۱ شهریور خبر داد. تحرکات قبل از برگزاری جلسه شورای حکام از احتمال قوی صدور قطعنامه ای علیه رژیم خبر می دهد. قبول سفر گروسی به ایران، سرنوشت قطعنامه احتمالی را رقم خواهد زد.
بر اساس گزارش خبرگزاری حکومتی ایلنا رافائل گروسی در کنفرانس بعد از نشست در تهران گفته است که «برای ادامه مذاکرات در وین توافق کردیم».

رافائل گروسی هنگام ورود به اطریش در فرودگاه وین از دائمی نبودن توافق با رژیم خبر داد و در ضمن گفت: «فوری ‌ترین مسائل با ایران حل شد و [رژیم] ایران اجازه داد تا آژانس بتواند سرویس فنی تجهیزات نظارتی و ضبط تصاویر از فعالیتهای سایتهای هسته ‌ای را انجام دهد. با این ‌حال بازرسان آژانس اجازه دسترسی به اطلاعات دوربینهای نظارتی در سایتهای هسته ‌ای [رژیم] ایران را نخواهند داشت.» (رادیو فردا)

بر اساس بیانیه کوتاه و مشترکی که بین رافائل گروسی با رئیس سازمان انرزی اتمی رژیم صادر شده و قسمتهای کوتاهی از آن پوشش خبری داشته، نمی توان به آنچه بر سر آن تفاهم شده، نام توافق گذاشت.

بر اساس این بیانیه آژانس همچنان به فعالیت هسته ای رژیم دسترسی نخواهد داشت. بلکه بازرسان آژانس اجازه خواهند داشت برای سرویس فنی تجهیزات دوربینها برای ضبط به ایران سفر کرده و ضبط دوربینها محفوظ و مهر و موم شده در دست رژیم باقی مانده و توافق بر سر این است که محتوای این دوربینها پاک نشود. پیش از این در مجلس ارتجاع طرحی تصویب شده که محتویات این دوربینها پاک شده و در خدمت آژانس هم قرار نگیرد. بر اساس تفاهم در تهران برای آژانس این امکان ایجاد شده در توافقهای احتمالی بعدی به محتوای دوربینها دسترسی داشته باشد.

نتیجه ای که از پذیرش غیر منتظره گروسی به ایران قبل از جلسه شورای حکام می توان گرفت، گامی از طرف رژیم در چارچوب سیاست راهبردی «تهدید» برای بالابردن هزینه مذاکره و عقب نشینی برای خرید وقت است تا از صدور قطعنامه توسط آژانس جلوگیری کند.

رئیس سازمان انرژِی اتمی رژیم دلیل اقدامات فوق را «در جهت اعتماد سازی» اعلام کرده است. وی در مصاحبه اش از «روح حاکم بر مذاکرات ایجاد فرصت برای توسعه تعاملات» حرف زده است.

بر این منظر تا جایی که به موضوع «اعتماد سازی» مربوط می شود مجموعه رویکردهای رژیم در مناسبات با آژانس نقض گسترده تعهدات برجامی است و این نشان می دهد رژیم جمهوری اسلامی قابل اعتماد در هیچ زمینه ای نیست و آن جایی که به «ایجاد فرصت» در برابر تهدیدهای شورای حکام و بردن پرونده به شورای امنیت بر می گردد، به نظر نمی رسد که این سیاست کارایی دائم داشته باشد.