بازداشت ۱۲۰۰ نفر؛ اعتراضات گسترده در سراسر روسیه علیه فرمان کم‌سابقه پوتین

اکوایران
دستور فراخوان نظامی محدود پوتین اعتراضات گسترده ای را در مسکو برانگیخت.

بنا بر گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، در پی صدور فرمان روز چهارشنبه ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه مبنی بر بسیج محدود نیروهای ذخیره برای تقویت جنگ‌جویان روسی در اوکراین، اعتراضات کم سابقه‌ای در سراسر روسیه کشور برانگیخته شد که منجر به دستگیری حدود1200 نفر شد.

این دستور مخاطره‌آمیز به دنبال شکست‌های حقارت‌بار سربازان پوتین پس از هفت ماه از آغاز حمله تجاوزکارانه به اوکراین انجام شد. این اولین بسیج عمومی در روسیه پس از جنگ جهانی دوم است که موجب بالا گرفتن تنش‌ها با حامیان غربی اوکراین شده و آن را به عنوان یک عمل از سر استیصال و ناامیدی مورد تمسخر قرار دادند. این اقدام هم‌چنین باعث شد برخی از روس‌ها با خرید بلیط هواپیما از کشور فرار کنند.

پوتین در سخنرانی 14 دقیقه‌ای روز گذشته خود در تلویزیون ملی روسیه به غرب هشدار داد که در مورد استفاده از هر چیزی که در اختیار دارد برای محافظت از روسیه بلوف نمی‌زند -اشاره ای آشکار به زرادخانه هسته‌ای خود. او پیش از این کشورهای ناتو را به دلیل ارسال سلاح به اوکراین سرزنش کرده بود.

در مواجهه با تلفات شدید میدان نبرد، گسترش یافتن خطوط مقدم و درگیری که بیش از حد انتظار ادامه داشته است، کرملین برای تکمیل نیروهای خود در اوکراین تلاش کرده، و بنا بر گزارش ها حتی به استخدام گسترده در زندان‌ها متوسل شده است.

سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه گفته که تعداد کل نیروهای ذخیره که قرار است فراخوانده شوند ممکن است به 300000 نفر برسد. با این حال، فرمان پوتین مبنی بر مجوز بسیج محدود، که بلافاصله اجرایی شد، جزئیات کمی را ارائه کرد و این شک را ایجاد کرد که دستور کار آن هر لحظه ممکن است گسترده شود. قابل ذکر است، یک بند محرمانه نگه داشته شد.

علیرغم قوانین سخت‌گیرانه روسیه علیه انتقاد از ارتش و جنگ، معترضان خشمگین به واسطه دستور بسیج عمومی، بر ترس خود از دستگیری غلبه کردند و در شهرهای سراسر کشور تظاهرات کردند. به گفته گروه مستقل حقوق بشر روسیه، نزدیک به 1200 روس در تظاهرات ضد جنگ در شهرهایی از جمله مسکو و سن پترزبورگ دستگیر شدند.

روزنامه‌نگاران آسوشیتدپرس در مسکو شاهد دستگیری دست‌کم ده‌ها نفر در 15 دقیقه اول تظاهرات شبانه در پایتخت بودند، در حالی که پلیس با زره‌های سنگین با تظاهرکنندگان در مقابل مغازه‌ها برخورد می‌کرد و برخی را در حالی که شعار می‌دادند «نه به جنگ» را به سمت خود می‌کشیدند. یکی از معترضان فریاد می‌زد: «من از هیچ چیز نمی‌ترسم. با ارزش‌ترین چیزی که می‌توانند از ما بگیرند جان فرزندانمان است. من زندگی فرزندم را به آنها نخواهم داد».

جنبش اپوزیسیون وسنا هم که فراخوان اعتراض داده، اعلام کرده: «هزاران مرد روسی - پدران، برادران و شوهران ما - به چرخ گوشت پرتاب خواهند شد. برای چه خواهند مرد؟ مادران و کودکان برای چه گریه خواهند کرد؟»

دفتر دادستانی مسکو هشدار داد که سازماندهی یا شرکت در تظاهرات ممکن است به 15 سال زندان منجر شود. مقامات هشدارهای مشابهی را پیش از سایر اعتراضات صادر کرده اند. چهارشنبه‌ها موعد تظاهرات ضدجنگ سراسری در روسیه از زمان آغاز درگیری ها در اواخر فوریه بود. برخی روس‌ها هم با تلاش برای خروج از کشور به این فراخوان بسیج واکنش نشان داده و پروازهای خارج از کشور به سرعت پرشدند.

الکسی ناوالنی، رهبر اپوزیسیون روسیه گفت که بسیج به معنای بدتر شدن و عمیق‌تر شدن جنگ است و پوتین تلاش می‌کند تا جایی که ممکن است مردم را درگیر کند. ... این کار فقط برای این انجام می شود که یک نفر بتواند قدرت شخصی خود را حفظ کند».

مایکل کافمن، مدیر مرکز مطالعات روسیه در اندیشکده CNA در واشنگتن، گفت که پوتین رژیم خود را در جنگ به خطر انداخته و الحاق مناطق را به «نقطه غیر قابل بازگشت» مبدل کرده، همانطور که بسیج «محدود» هم از این روند پیروی می‌کند. به گفته او «بسیج محدود بر همه تأثیر می گذارد. و همه در روسیه می‌دانند که آن‌ها می‌توانند شامل موج بعدی باشند، و این تنها موج اول است».

شویگو، وزیر دفاع روسیه، گفته که فقط برخی از کسانی که تجربه رزمی و خدماتی مرتبط دارند بسیج خواهند شد. وی گفت: «حدود 25 میلیون نفر با این معیارها مطابقت دارند، اما تنها حدود 1 درصد از آنها بسیج خواهند شد».

طرح بسیج پوتین می‌تواند با منفور کردن جنگ در داخل و لطمه زدن به جایگاه او نتیجه معکوس داشته باشد. همچنین بسیج عمومی به نوعی شکست‌های نظامی بزرگ روسیه را تائید می‌کند. با این همه بعید است که بسیج عمومی در روسیه دست‌کم تا ما‌های آتی تاثیری در میدان نبرد داشته باشد، زیرا آن ها صاحب امکانات و تجهیزات آموزشی کافی نیست.

دیمیتری اورشکین، تحلیلگر سیاسی روسی، گفت که به نظر می‌رسد این «اقدامی از سر ناامیدی» است. وی گفت: «مردم به هر طریق ممکن از این بسیج طفره می روند، با رشوه از این بسیج خارج می شوند، کشور را ترک می کنند». وی این اعلامیه را به عنوان یک ضربه شخصی بزرگ به شهروندان روسیه توصیف کرد که تا همین اواخر از خانه و با لذت از روی کاناپه‌های و در حال تماشای تلویزیون در جنگ شرکت می کردند. و اکنون جنگ وارد خانه آنها شده است».