زنان در مسیر رهایی (اسفند ۹۹)- اسد طاهری

اعتراض زنان آرژانتینی با بدن برهنه به خشونت علیه خود
گروهی از زنان در آرژانتین در حالی که به دور بدن برهنه خود کیسه های پلاستیکی کشیده بودند، به خشونت علیه زنان اعتراض کردند. این گروه از زنان به حفاظت نکردن پلیس از زنی ۱۸ ساله که به دست دوست پسر سابقش به قتل رسید اعتراض داشتند. این زن جوان چندبار با مراجعه به پلیس از تهدیدهای دوست پسر سابقش ابراز نگرانی کرده بود.
زنان معترض برای دقایقی به نشانه اعتراض در خیابان دراز کشیدند.

پرواز نخستین هواپیمای مسافرتی با هدایت خلبان و خدمه زن در افغانستان
اداره هوانوردی افغانستان می ‌گوید در پروازی که خلبانان و کادر پرواز همه زنان بودند، اولین پرواز "تاریخی" از کابل به هرات و برعکس انجام شد.
زنان مسوول این پرواز افغان و غیر افغان بوده اند. به گفته قاسم وفایی ‌زاده٬ رییس اداره هوانوردی افغانستان، "محدثه میرزایی"، خلبان و "ورونیکا بوریسووا"، کمک خلبان این پرواز بودند. همچنین چهار خدمه پرواز نیز همگی زن بودند.
در جنوب آسیا این اولین پرواز است که توسط زنان انجام می‌ شود. این پرواز خود نشان دهنده توانمندی زنان افغان در عرصه هوانوردی است.
در تابستان گذشته نیز پرواز خلبانهای زن در ارتش افغانستان خبرساز شده بود. دو خلبان زن روز دوشنبه ۱۲ خرداد موفق شدند نخستین پرواز مستقل ‌شان را با موفقیت در مسیر کابل قندوز به پایان برسانند.

دو زن در راس حزب چپ آلمان
"حزب چپ"‌ آلمان در آخرین انتخابات سراسری خود که به صورت آنلاین صورت گرفت، دو زن را در راس حزب قرار داد: "ژانین ویسلر" و "سوزانه هنیگ ولزوف".
ژانین ویسلر پیش از این در فراکسیون حزب چپ در پارلمان ایالتی "هسن" عضویت داشته و سوازنه هنیگ ولزوف ریيس این حزب در ایالت "تورینگن" بوده است. دو عضو برگزیده رهبری، حزب را به پیکار قاطعانه فراخواندند.
"کاتیا کیپینگ" و "برند ریکسینگر" از سال ۲۰۱۲ تاکنون رهبری حزب را به عهده داشتند. از ژوئن ۲۰۲۰ تاکنون انتخابات داخلی "حزب چپ" دو بار به علت گسترش پاندمی کرونا به تاخیر افتاده بود.
خانم ویسلر در سخنرانی خود مبارزه با فقر و بی عدالتی را وظیفه اصلی "حزب چپ "دانست و تاکید کرد: "سرمایه نباید پایان تاریخ باشد." خانم هنیگ ولزوف نیز در سخنرانی پیکارجویانه خود بر عزم حزب بر "بیرون راندن احزاب دموکرات مسیحی و سوسیال مسیحی از دولت فدرال" تاکید کرد.
"حزب چپ" هم ‌اکنون حدود ۷ تا ۸ درصد آرای مردم را در اختیار دارد.

رفع ممنوعیت بکارگیری زنان در ارتش و دیگر مشاغل نظامی در عربستان
وزارت دفاع عربستان سعودی روز یکشنبه 3 اسفند اعلام کرد که زنان این کشور می ‌توانند از این پس برای استخدام در نیروهای مسلح پادشاهی عربستان درخواست بدهند.
زنان و مردان داوطلب می ‌توانند از آوریل ۲۰۲۱ برای استخدام در نیروی زمینی، نیروی هوایی، نیروی دریایی و یگان موشکی راهبردی و اداره کل خدمات پزشکی وابسته به وزارت دفاع عربستان ثبت نام کنند.
براساس این اعلامیه، سن مردان نباید کمتر از ۱۷ سال و زنان کمتر ۲۱ سال باشد. حداکثر سن نیز ۴۰ سال در نظر گرفته شده است. همچنین داوطلبان نباید در هیچ ارگان دولتی مشغول به کار بوده یا با یک تبعه غیر عربستانی ازدواج کرده باشند.

پایان انحصار مردان بر دکلهای حفاری نفت در عراق
نسل جدیدی از مهندسان زن برخلاف سنتهای مردسالار در حال ورود به مشاغل عملیاتی صنعت نفت و پتروشیمی عراق هستند؛ مشاغلی که تا پیش در انحصار مردان بوده است.
"زینب امجد" و "آیت رئوتان" دو تن از این مهندسان جوان هستند. خانم امجد مسوول نصب و بررسی کارکرد حسگرهای تشخیص نفت برروی یک دکل حفاری فعال در جنوب عراق است و خانم رئوتان هم در استان بصره مشغول به کار است و مهندس ناظر خط مونتاژ مته ‌های بزرگ حفاری نفت است.
این دو مهندس جوان که هر دو ۲۴ ساله و از بهترین فارغ از‌ تحصیلان دانشگاه‌ بصره در سال ۲۰۱۸ هستند، از جمله زنان انگشت‌ شماری به حساب می ‌آیند که در مقابل پذیرش مشاغل اداری صنعت نفت عراق که به زنان پیشنهاد می ‌شود، مقاومت کرده و ترجیح داده ‌اند هر روز کلاه ایمنی بر سر بگذارند و وارد حوزه ‌های عملیاتی این صنعت شوند.
خانم امجد می‌ گوید: "به من می ‌گفتند که فقط مردان توان تحمل این شرایط کاری را دارند، ولی برای این که خلاف اعتقاد رایج را ثابت کنم، هرگز کم نمی ‌آورم."

ریاست شش زن بر مهمترین نهادهای اقتصادی، مالی و تجاری جهان
با انتخاب خانم "انگوزی اوکونجو-ایوالا" به عنوان نخستین زن رییس سازمان تجارت جهانی، یکی دیگر از پستهای کلیدی و مهم سازمانهای اقتصادی و مالی بین ‌المللی در اختیار زنان قرار گرفت.
در حال حاضر "کریستالینا جورجیوا" رییس صندوق بین المللی پول است، "کریستین لاگارد" ریاست بانک مرکزی اروپا را بر عهده دارد، "اودیل رنو-باسو" به عنوان رییس بانک اروپایی بازسازی و توسعه فعالیت می ‌کند، "جنت یلن" به تازگی وزیر خزانه ‌داری آمریکا شده و "کریستیا فریلند" نیز معاون نخست‌ وزیر و وزیر اقتصاد کانادا است.
در حالی شاهد حضور شش زن بر مسند مهمترین نهادهای اقتصادی و مالی و تجاری جهان هستیم که زنان فعال در عرصه اقتصاد سالها با تبعیض شغلی مواجه بوده اند، اما در نهایت تعدادی از آنها توانسته اند در رشته ‌ای که سالها در تسلط کامل مردان بوده، به سطوح بالای سیاستگذاری راه یابند.

کرونا باعث تشدید نابرابریهای شغلی بین زنان و مردان شده
نتیجه پژوهشهای مختلفی که از زمان آغاز همه گیری ویروس کرونا تاکنون انجام شده نشان می دهد که زنان به مراتب بیشتر از مردان تحت تاثیر پیامدهای بحران اقتصادی ناشی از این همه گیری قرار گرفته اند
در بررسیهای "سازمان بین المللی کار" مشخص شده که ۴۱درصد از زنان در بخشهایی از اقتصاد فعالیت می کنند که همه گیری بیماری کووید ۱۹ بیشترین تاثیر را بر آنها گذاشته است. بنا به اعلام این نهاد وابسته به سازمان ملل متحد، بحران اقتصادی برای زنان رنگین پوست بیشتر از دیگر زنان مشکل آفرین بوده است.
تحقیق شرکت "مکنزی" که در زمینه مشاوره به شرکتها و دولتها فعالیت می کند نیز پیش از این نشان داده بود که بیش از ۲۵درصد زنان در آمریکا به دنبال شیوع کرونا مجبور شده اند برای رسیدگی به امور خانوادگی فعالیت حرفه ای خود را متوقف کنند.
در مجموع نتیجه پژوهشهای مختلفی که درباره تاثیر همه گیری ویروس کرونا بر زندگی زنان انجام شده نشان می دهد که این پاندمی می تواند دستاوردهای زنان در زندگی حرفه ای را که طی چند دهه به دست آمده بود، زیر سووال ببرد. این در حالی است که پیش از همه گیری کرونا نیز اغلب این دستاوردها "ناکافی" توصیف می شد.
از سوی دیگر، هر چند مدیریت زنان در زمینه کنترل شیوع ویروس کرونا در بسیاری از کشورها در ابتدای همه گیری کرونا مورد توجه و تحسین قرار گرفت، اما در عمل استفاده از آنها در مسوولیتهای اجرایی و مدیریتی همچنان با محدودیتهای زیادی روبرو است، به عنوان مثال "الیزابت مورنو"، وزیر برابری زنان و مردان در دولت فرانسه، به تازگی گفته است از ۱۳ مسوول ارشدی که در دفتر "امانوئل ماکرون"، رییس جمهوری این کشور، فعالیت می کنند، تنها یکنفر زن است.

ممنوعیت ترانه خوانی دختران در مدارس افغانستان
وزارت آموزش و پرورش افغانستان به تمام مدارس دولتی و خصوصی دستور داده است که بعد از این هیچ دختری با سن بیشتر از ۱۲ سال نمی‌ تواند برای مخاطبان مرد ترانه بخواند. ترانه‌ خوانی بخش مهم نظام آموزشی افغانستان است که در مراسم میهنی و مناسبتی اجرا می‌ شود.
"نجیبه آرین"، سخنگوی وزارت معارف، دلیل این تصمیم را مشغولیت آموزشی دختران دوره متوسطه خوانده است. اما منتقدان می‌ گویند این اقدام حرکت دیگری در راستای ترویج تبعیض جنسیتی و بستن فضای آموزشی برای دختران است.
کمیسیون حقوق بشر افغانستان نیز به ممنوعیت ترانه‌‌ خوانی دخترانه در مدارس اعتراض کرده و گفته است: "حق آموزش، آزادی بیان و دسترسی به مهارتهای هنری از حقوق اولیه و اساسی همه کودکان بدون تبعیض مبتنی بر سن و جنس است."
به گفته معتبرترین نهاد حقوق بشری این کشور، ایجاد هر نوع محدودیت حقوق و آزادیهای کودکان خلاف اصول عمومی حقوق بشر، کنوانسیون حقوق کودک و قوانین ملی افغانستان به ویژه قانون اساسی و قانون حمایت از حقوق کودک است.
پیش از این نیز وزارت آموزش و پرورش اونیفورم محافظه‌ کارانه و سنتی و بردن کلاسهای درسی به مساجد را پیشنهاد داده بود که در پی اعتراض فعالان اجتماعی و مداخله ریاست جمهوری رد شد.
وزارت معارف افغانستان اعلام کرده بود که این وزارتخانه "ساختار خود را تغییر داده است تا اسلام جایگاه محوری در سیستم تعلیم و تربیت داشته باشد."

بیش از ۳۰۰ روزنامه‌ نگار زن افغان به دلیل مسائل امنیتی شغل خود را ترک کرده ‌اند
در پی ادامه خشونت شبه ‌نظامیان در افغانستان، فدراسیون بین ‌المللی روزنامه‌ نگاران اعلام کرد بیش از ۳۰۰ زن روزنامه‌ نگار در این کشور به دلیل نگرانیهای امنیتی شغل خود را کنار گذاشته ‌اند.
نگرانی این زنان روزنامه‌ نگار پس از مرگ شماری از زنان شاغل در رسانه ‌های این کشور در ماه ‌های گذشته افزایش یافته است.
در آخرین مورد، سه کارمند زن تلویزیون خصوصی "انعکاس" در دو حمله جداگانه در شهر جلال ‌آباد، مرکز ولایت ننگرهار، کشته شدند و گروه داعش مسوولیت این حمله ‌ها را پذیرفت.
"آنتونی بلانگر"،‌ دبیرکل فدراسیون بین‌ المللی روزنامه ‌نگاران با ابراز نگرانی‌ از افزایش خشونت علیه روزنامه‌ نگاران زن در افغانستان گفت: "دولت افغانستان باید تلاش خود را برای محافظت از روزنامه ‌نگاران که هر روز جان خود را به خطر می‌ اندازند تا کشور را مطلع کنند، افزایش دهد."
کمیته ایمنی روزنامه ‌نگاران افغانستان نیز گزارش داده که چندین خبرنگار زن از ۳۴ ولایت به دلیل تهدیدها و آزارهایی که متحمل شده ‌اند، این کشور را ترک کرده ‌اند. در این گزارش همچنین موج اخیر "قتلهای سیستماتیک" به عنوان یکی از دلایل اصلی توقف کار زنان عنوان شده است.
کمیته ایمنی روزنامه‌ نگاران افغانستان اعلام کرده: "روزنامه ‌نگاران زن باقیمانده در رسانه ‌ها خواستار اجرای اقدامات ایمنی بیشتر برای ادامه کار هستند."
این در حالی است که بر اساس این گزارش، شماری از کارفرمایان رسانه ‌ها در افغانستان ادعا می‌ کنند دیگر نمی ‌توانند روزنامه ‌نگاران زن را به دلیل ترس از امنیت آنها استخدام کنند.
دستکم ۱۰ خبرنگار و کارمند رسانه ‌ای از جمله الیاس داعی، خبرنگار "رادیو آزادی"، در حمله‌ های هدفمند در افغانستان در سال جاری خورشیدی کشته شده ‌اند.

جنبش "من ‌هم" در جهان عرب
در سال ۲۰۲۰ شمار زیادی از زنان جهان عرب موارد تعرض جنسی نسبت به خود را آشکارا در شبکه ‌های اجتماعی به اشتراک گذاشتند؛‌ موضوعی که از آن به عنوان فراگیری جنبش "من‌ هم" در جهان عرب یاد می شود.
این تغییر گفتمان در شبکه‌ های اجتماعی نشان می ‌دهد صحبت کردن از تجربه آزار جنسی برای زنان قربانی در کشورهای عربی دیگر حرکتی شرم ‌آور به حساب نمی ‌آید. کمپینهای آنلاین در بسیاری کشورها از جمله مصر، تونس و کویت در میان بازماندگان خشونت جنسی در این کشورها حس همبستگی ایجاد کرده و در مواردی هم آزارگران را پای میز محاکمه کشانده است.
به گزارش بخش زنان سازمان ملل متحد،‌ حدود ۳۷درصد از زنان عرب در دوران زندگی خود نوعی از خشونت، چه به شکل خشونت خانگی و چه در قالب آزار جنسی را تجربه کرده ‌اند. این نهاد می ‌گوید: "در کشورهای عربی در صورتی که فرد متجاوز با قربانی ازدواج کند،‌ بیشتر اوقات مشمول تخفیف مجازات و حتی عفو می‌ شود."
به گفته این نهاد، برخی از کشورها مجبور به لغو قوانین جزایی شدند که به قربانیان اجازه می ‌داد از پیگرد قانونی جلوگیری کنند. یکی از این کشورها مراکش است که سال ۲۰۱۴ به دنبال خودکشی زنی که برای ازدواج با فرد متجاوز به خود تحت فشار قرار گرفته بود، مجبور به این کار شد.


(منابع: یورو نیوز، بی بی سی، رادیو فردا، دنیای اقتصاد، رکنا، دویچه وله، هرانا)


منبع: نبرد خلق شماره 436، یکشنبه ۱ فروردین ۱۴۰۰ ـ ۲۱ مارس ۲۰۲۱