زنان در مسیر رهایی (فروردین 1400) - اسد طاهری

ازدواج اجباری جان دختر جوان ۲۰ ساله را گرفت
یک دختر جوان از اهالی روستای "چین"، از توابع بخش لوداب شهرستان بویراحمد، برای گریز از ازدواج اجباری دست به خودکشی زد.
سحر فاخری در اعتراض به ازدواج اجباری با پسر عمویش که برای وی ترتیب داده شده بود، زمانی که در منزل تنها بود با اسلحه شکاری اقدام به خودکشی کرد و جانش را از دست داد.
آمار خودکشی در استان کهگیلویه و بویراحمد به ویژه در بین زنان و دختران جوان ابعادی بحرانی به خود گرفته است. تنها در شهر کوچک دیشموک در این استان، ۶۰ نفر در چهار سال گذشته دست به خودکشی زده ‌اند.
در جمهوری اسلامی قوانینی برای منع ازدواج اجباری وجود ندارد و فرهنگ پدرسالارانه آن تصمیم گیری برای ازدواج دختران نابالغ و بالغ را جزو حقوق خویشاوندان مذکر می داند.

شکایت از رای دادگاه فرانسوی به "بردگی جنسی"
یک زن فرانسوی که به دلیل امتناع طولانی مدت از رابطه جنسی با شوهرش، "مقصر" شناخته شده، در اعتراض به این حکم، به دیوان حقوق بشر اروپا شکایت کرد. . این نهاد از سال ۱۹۹۵ به این سو، کاربرد عبارت "تکلیف زناشویی" در مجامع قضایی را ممنوع کرده است.
دادگاه ورسای فرانسه در سال ۲۰۱۹، در بررسی پرونده این زن ۶۶ ساله که اکنون طلاق گرفته، اعلام کرد که او در مدت زندگی مشترک با عدم تمکین از شوهرش، "تکلیف زناشویی" خود را "نقض" کرده و بنابراین "تنها فرد مقصر" در این پرونده طلاق است. این حکم در سپتامبر ۲۰۲۰ در دیوان عالی فرانسه که بالاترین مرجع قضایی این کشور است، تایید شد و به این ترتیب زن محکوم بخشی از حقوق خود بعد از طلاق را از دست داد.
گروههای فمینیست و طرفدار حقوق زنان در فرانسه، این حکم قضایی را به معنی تایید "بردگی جنسی" زنان دانسته و آن را محکوم کرده اند.
به نوشته رسانه‌ های فرانسوی، این زن که هویتش فاش نشده، با تایید این که سالها از برقراری رابطه جنسی با شوهرش سر باز زده اعلام کرد که این امر به دلیل رفتار خشونت‌ آمیز همسرش و نیز تا حدودی به دلیل وضعیت نامناسب سلامتی خودش بوده است.
"لیلیا میسن"، یکی از وکلای این زن، گفت: "این حکم کاملا قدیمی و قرون وسطایی به نظر می ‌رسد. این که نهاد ازدواج بدل به یکی از بندهای جنسی برای زنان تبدیل شود، فضاحت ‌بار است."

تنها در طول ۲۴ ساعت پنج زن در ترکیه به طرز فجیعی به قتل رسیدند
تنها طی ۲۴ ساعت پس از این که رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه، بدون اطلاع قبلی از کنوانسیون استانبول خارج شد، پنج زن در ترکیه به طرز فجیعی به قتل رسیدند.
اولین حادثه در منطقه "پاموک قلعه" در شهر "دنیزلی" رخ داد. "ارکان سیوری کایا" با انداختن طناب از ساختمان ۶ طبقه بالا رفت و از بالکن وارد خانه ای که "مرال"، همسر در شرف طلاقش، در آن اقامت داشت شد و او را با ضربات متعدد چاقو در برابر چشمان دخترشان به قتل رسانید.
دومین قتل در شهر "ازمیر" به وقوع پیوست. یک افسر پلیس وقتی خبر ازدواج ناگهانی دختر مورد علاقه اش را شنید، با شلیک گلوله او را از پای در آورد.
صحنه سومین جنایت "عثمانیه" بود. "سرپیل"، مادر سه فرزند، پس از ۱۲ سال زندگی مشترک به دلیل اختلافات بسیار درخواست طلاق داده و خانه را ترک کرده بود. همسرش "جمیل" به بهانه گفتگو با سرپیل به خانه پدر او رفته و این زن را با ضربات متعدد چاقو به قتل رسانید.
چهارمین زن کشی در منطقه آلانیای استان آنتالیا روی داد. "بسات"، یک متهم زندانی، با گرفتن مرخصی از زندان، همسرش "رابعه" را که درخواست طلاق داده بود، با شلیک ۵ گلوله به قتل رسانید. رابعه مادر دو فرزند بود. پنجمین جنایت در استانبول صورت گرفت. چهار مرد به خانه یک زن گرجستانی به نام "تِیو" حمله کرده و او را با ضربات متعدد چاقو به قتل رساندند و سپس متواری شدند.

مجمع جهانی اقتصاد: برابری جنسیتی ۱۳۵ سال دیگر
"مجمع جهانی اقتصاد" می گوید در اثر شیوع ویروس کرونا و پاندمی آن زنان بیشتر از مردان مشاغل خود را از دست داده و مجبور شده اند به دلیل آموزش خانگی در خانه بمانند.
به گفته این نهاد، اثرات این مساله در درازمدت آشکار خواهد شد. گزارش سالانه مجمع از شکاف جنسیتی در سطح جهانی، این موضوع را تایید کرده و گفته راه رسیدن به برابری جنسیتی طولانی‌ تر شده است.
"مجمع جهانی اقتصاد" که همه ساله غولهای اقتصادی جهان را در شهر "داووس" در سوییس دور هم جمع می ‌کند، در گزارش قبلی خود که دسامبر ۲۰۱۹ و پیش از پاندمی کرونا منتشر شد، گفته بود که تا ۹۹ و نیم سال دیگر برابری جنسیتی در بسیاری از زمینه‌ ها محقق خواهد شد.
این مجمع اما در گزارش امسال خود می گوید برابری جنسیتی تا ۱۳۵ سال و نیم دیگر به دست نخواهد آمد. در بیانیه این مجمع پیش بینی شده: "نسلهای دیگری از زنان باید همچنان منتظر رسیدن به برابری جنسیتی بمانند."

گزارش سالانه شکاف جنسیتی: ایران در رتبه ۱۵۰ در کنار سوریه
در گزارش سالانه مجمع جهانی اقتصاد درباره برابری زن و مرد در کشورهای مختلف جهان، ایران در جایگاه ۱۵۰ قرار گرفت. در گزارش شکاف جنسیتی که هر ساله حوزه های مربوط به دسترسی به آموزش، سلامتی، توانمند سازی سیاسی و فرصتهای اقتصادی را در ۱۵۶ کشور جهان مورد بررسی قرار می ‌دهد، ایران در جایگاه ۱۵۰ این جدول، قبل از کشورهای کنگو، سوریه، عراق، یمن، و افغانستان قرار گرفته است.
ایسلند مانند سالهای گذشته در مقام اول جای گرفته و به ‌عنوان بهترین کشور در زمینه برابری زن و مرد شناخته می ‌شود.
فنلاند، نروژ، نیوزیلند و سوئد در رده ‌های دوم تا پنجم قرار دارند و دو کشور نامیبیا و رواندا توانسته ‌اند در رده ۱۰ کشور برتر جهان از نظر برابری زن و مرد قرار گیرند.

یک زن رییس جمهور کوزوو شد
پارلمان کوزوو یک زن ۳۸ ساله را به عنوان رییس ‌جمهور کشور انتخاب کرد. "ویوسا عثمانی"، استاد حقوق دانشگاه و تحصیلکرده آمریکا است.
او در رای‌ گیری روز یکشنبه ۴ آوریل (۱۵ فرودین) در پارلمان کوزوو، ۷۱ رای از مجموع ۱۲۰ رای را به خود اختصاص داد.
خانم عثمانی در سخنرانی پیروزی خود خواهان گفتگو با صربستان برای عادی‌ سازی روابط دو جانبه شد، اما تاکید کرد که بلگراد اول از همه باید از کوزوو پوزش بخواهد و عاملان جنایات جنگی در سالهای ۱۹۹۸ و ۱۹۹۹ را محاکمه کند.
کوزوو در سال ۲۰۰۸ با بمباران صربستان توسط ناتو و خاتمه جنگ این کشور با جدایی ‌طلبان به استقلال دست یافت.
ویوسا عثمانی از سوی حزب حاکم کوزوو، برای جانشینی "هاشم تاچی"، رییس ‌جمهور مستعفی به پارلمان معرفی شده بود. تا سپتامبر گذشته میلادی، خانم عثمانی یکی از مقامهای ارشد حزب "لیگ دموکراتیک کوزوو" بود، اما بعد برای پیوستن به حزب حاکم " جنبش تعیین سرنوشت آلبانیایی تباران"، از لیگ دموکراتیک جدا شد.
آقای تاچی که در ژانویه سال پیش در دادگاه لاهه به ارتکاب جنایت جنگی متهم و بازداشت شده بود، در ماه نوامبر از ریاست ‌جمهوری کوزوو کناره‌ گیری کرد. او اکنون منتظر محاکمه خود است.

تظاهرات در قرقیزستان در اعتراض به کشته شدن زنی در عروس دزدی
تظاهرکنندگان خشمگین در اعتراض به آدم ربایی و قتل یک زن تحت عنوان مراسم "عروس دزدی" در مقابل ساختمان وزارت کشور قرقیزستان در "بیشکک"، پایتخت، تجمع کردند. معترضان شعار "شرمتان باد" سر می دادند و خواهان استعفای وزیر کشور شدند.
"ایزادا کاناتبکووا"، ۲۷ ساله روز دوشنبه گذشته (۵ آوریل/ ۱۵ فروردین) به زور توسط سه مرد به داخل یک خودرو برده شد. تصور می‌ شود که یکی از این سه مرد قصد داشته به زور با او ازدواج کند.
دو روز بعد جسد خانم کاناتبکووا در داخل یک ماشین پیدا شد. یکی از ربایندگان و مظنونان به قتل این زن هم جسدش پیدا شده است. پلیس می ‌گوید که او در اثر جراحت چاقو کشته شده است و احتمال داده است که جراحتهایش در اثر خودزنی بوده باشد. خانواده خانم کاناتبکووا می‌ گویند که آنها این مرد را از قبل می ‌شناختند و از او خواسته بودند که مزاحم ایزادا نشود.
رسم غیرقانونی دزدیدن زنان برای ازدواج با آنها در قرقیزستان رواج دارد. یکی از معترضان گفت: "غیر ممکن است که بتوان ساکت نشست و شاهد این بود که زنان ما بدون داشتن حقوقی مجبورند چنین خشونتی را متحمل شوند."

دیه جنین پسر دو برابر دیه جنین دختر اعلام شد
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی آخرین نرخهای خرید مجازات از قتل و آسیب رسانی را اعلام کرد. بنا به اعلام این نهاد، دیه انسان کامل برای سال ۱۴۰۰ معادل ۴۸۰ میلیون تومان است. اما آنچه در این ابلاغیه توجه برانگیز است، تفاوت نرخ دیه جنین مونث و مذکر است.
به گفته قوه قضاییه، دیه "جنین که روح در آن پیدا شده است" اگر پسر باشد برابر با دیه کامل، یعنی ۴۸۰ میلیون تومان و در صورتی که جنین دختر باشد "نصف دیه کامل مرد مسلمان" یعنی ۲۴۰ میلیون تومان خواهد بود. در صورتی که جنسیت جنین مشخص نباشد، این رقم سه ‌چهارم دیه مرد و برابر با ۳۶۰ میلیون تومان است.

سقط جنین با مشکل جسمی یا ژنتیک در ایران ممنوع می شود
بر اساس "طرح جوانی جمعیت" که نمایندگان مجلس شورای اسلامی تصویب کرده ‌اند، در صورت تایید شورای نگهبان از این پس شورایی متشکل از دو فقیه، یک قاضی و چند پزشک باید سقط جنین پس از غربالگری را تایید کند و تصمیم مادر تعیین کننده نخواهد بود.
اعظم ‌السادات موسوی، رییس انجمن متخصصان زنان و مامایی ایران، در این زمینه می گوید: "بر اساس طرح جدید، شورایی در سازمان نظام پزشکی قانونی متشکل از دو فقیه، یک قاضی و چند پزشک تشکیل خواهد شد. حرج (فشار و سختی فیزیکی و مالی نگهداری) مادر را نیز قاضی تعیین می‌ کند، یعنی اگر مادر بگوید امکان نگهداری کودک معلول را ندارد کافی نیست و در نهایت قاضی باید به این تشخیص برسد."
طرحی که مجلس تصویب کرده در حقیقت دستور قانونی شده رهبر جمهوری اسلامی برای افزایش جمعیت، تشویق و اجبار خانواده ‌ها به فرزند آوری و قطع برنامه ‌های تنظیم خانواده است.
به نوشته رسانه های حکومتی، مجلس این طرح را چند روز پیش و در سکوت خبری به شورای نگهبان ارسال کرده است. پیشتر محمد اکرمی، رییس انجمن علمی ژنتیک پزشکی ایران، گفته بود اگر این طرح نهایی شود، موجب تولد سالانه ۹ هزار نوزاد معلول خواهد شد.
با این حال امیر حسین بانکی پور فرد، رییس کمیسیون مشترک "طرح جوانی جمعیت" می گوید: "پزشکان می‌ گویند ما طبق نظر شرع عمل می ‌کنیم، در حالی که شرع را فقه تعیین می کند نه پزشک."

اعتراض صدها تن از زنان سودانی علیه خشونت و قوانین جنسیت زده
صدها زن سودانی علیه قوانین و مقررات جنسیت محور در مرکز خارطوم تظاهرات کردند و در مقابل ساختمان وزارت کشور و ساختمان مرکزی دادستانی تجمع کردند. مطالبه‌ اصلی این تجمع که توسط گروه ‌های مختلف زنان سازماندهی و حمایت شده بود، حفاظت از حقوق زنان در تمامی سطوح قانون ‌گذاری، اجرای قانون و لغو قوانین تبعیض‌ آمیز علیه زنان بود.
معترضان در بیانیه‌ خود از وزیر کشور و دادستان کل خواستند تا قوانین را با توجه معاهدات و توافقهای جهانی مبتنی بر برابری جنسیتی اصلاح کنند. همچنین، تامین امنیت زنان و دختران در محیطهای عمومی و خصوصی و تشکیل دادگاه ویژه‌ رسیدگی به خشونتهای جنسیت‌ محور از دیگر مطالباتی بود که معترضان در بیانیه خود ابراز داشتند.
آنها همچنین تاکید کردند که خواستار اصلاحات در داخل دستگاه قضایی و پلیس هستند تا "نبرد علیه ایدیولوژی تاریکی که عموما زنان و دختران را هدف گرفته" تضمین شود.

عضو اتاق بازرگانی: آمار رسمی از سهم زنان در اقتصاد صوری است
نسیم توکل، عضو اتاق بازرگانی تهران، می گوید سهم زنان در اقتصاد ایران فقط ۵درصد است و آمارهای دولتی در این زمینه بر اساس مشارکت واقعی زنان در اقتصاد نیست.
او با اشاره به حضور صوری زنان در برخی مناصب مدیریتی و هیات‌ مدیره ها یا داشتن کارتهای بازرگانی، گفت که برخی زنانی که شاغل معرفی می ‌شوند، "به طور اسمی عضو یک شرکت سهامی عام یا سهامی خاص هستند."
بر اساس آخرین آمار دولتی که اسفند سال ۹۸ ارائه شده، وحید احمدی، مشاور وزیر علوم و رییس مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، نرخ مشارکت زنان در اقتصاد ایران را ۱۶درصد اعلام کرده است.


(منابع: دویچه وله، یورونیوز، میدل ایست، میدان، رادیو فردا، بی بی سی، ایندپندنت فارسی)


منبع: نبرد خلق شماره ۴۳۷، چهار شنبه اول اردیبهشت ۱۴۰۰ – ۲۱ آوریل ۲۰۲۱