زنان در مسیر رهایی (مهر ۱۴۰۰) - اسد طاهری



حضور داور زن ایرانی در جام جهانی لیتوانی
1 و 1-2
دو داور ایرانی در جام جهانی لیتوانی، در تیم داوری دیدار تیمهای ملی فوتسال جمهوری چک و اسپانیا قرار دارند، یکی از این داوران زن است. گلاره ناظمی و ابراهیم محرابی ‌افشار به ترتیب به ‌عنوان کمک داور رزرو و داور سوم دیدار تیمهای ملی اسپانیا و جمهوری چک انتخاب شدند.
فیفا برای اولین ‌بار از ۵ داور زن برای قضاوت جام جهانی مردان استفاده کرده و این اولین‌ بار است که دو داور از ایران در این مسابقات سوت می ‌زنند.
جام جهانی فوتسال ۲۰۲۱، نهمین دوره‌ جام جهانی فوتسال است که در کشور لیتوانی از ۱۲ سپتامبر الی ۳ اکتبر ۲۰۲۱ برگزار شد.

یک فعال زن سعودی به ۱۸ سال حبس محکوم شد
2
دادگاه کیفری ریاض برای ''دلال الخلیل'' زن فعال اجتماعی حکم حبس ۱۸ ساله صادر کرد، این فعال زن از سپتامبر ۲۰۱۷ در زندان الطرفیه واقع در منطقه‌ القصیم بازداشت است.
دلال الخلیل در زمینه‌ امدادرسانی و امور اجتماعی فعالیت می‌ کرده، تا اینکه نیروهای امنیتی عربستان، سپتامبر ۲۰۱۷ با یورش به منزل وی در القصیم، او و همسرش را بازداشت کردند.
سازمان صناد از مقامات دولتی ذیربط در عربستان خواسته است، که به حقوق زنان بازداشت شده احترام بگذارند و آنها را بدون محدودیت و شرایطی آزاد کنند، فعالیتهای حقوق بشری، سرکوب زنان سعودی به دلیل ابراز عقیده یا اصلاحات یا فعالیتهای حقوق بشری، توسط دولت را تحت تأثیر قرار داده است.
از جمله برجسته ‌ترین گروههایی که مورد بازداشت خودسرانه‌ مقامات سعودی قرار گرفتند، می ‌توان به چند نویسنده و روزنامه‌ نگار مانند زنا الشهری، مونا البیالی (معلم) و لینا الشریف (پزشک) و حدود ۶۰ زن دیگر اشاره کرد.

راهپیمایی زنان در سراسر آمریکای لاتین به نفع حقوق سقط جنین
3
هزاران زن روز سه ‌شنبه ٧ مهر ( ٢٨ سپتامبر) در چندین شهر آمریکای لاتین به مناسبت روز جهانی اقدام برای دسترسی به سقط جنین ایمن و قانونی تظاهرات کردند.
زنان در مکزیکوسیتی، رو به مرکز تاریخی این شهر درحالی که پلیس با سپر و کلاه ضد شورش در محل حضور داشت، راهپیمایی کردند. مقامات این شهر نرده ‌های محافظی را روی برخی ساختمانها و بناهای تاریخی که پیشتر در تظاهرات با اسپری رنگ ‌آمیزی شده بودند، نصب کرد.
روی یکی از این تابلوها که یک زن جوان روسری سبزی به گردنش بسته، نوشته شده بود "من هنوز نمی ‌دانم که واقعا می ‌خواهم مادر شوم یا نه، اما می ‌خواهم حق تصمیم ‌گیری را داشته باشم.
در اوایل ماه جاری، دادگاه عالی مکزیک جرم‌ انگاری سقط جنین را مغایر با قانون اساسی اعلام کرد و کمی بعد، دولت اعلام کرد کسانی که به اتهام سقط جنین زندانی شده ‌اند، آزاد می ‌شوند.
همزمان معترضان سالوادور با در دست داشتن بنرهایی با عنوان "این حق ماست که تصمیم بگیریم" و "سقط جنین قانونی ایمن و رایگان"، تلاش کردند تا قانونگذاران را تحت فشار قرار دهند،

قتل ناموسی در ایران؛ پدری دخترش را با بنزین به آتش کشید
4
دختر جوانی که گفته می ‌شود پدرش او را با بنزین سوزانده است، در بیمارستان جان باخت. پدر فائزه ملکی به مواد مخدر اعتیاد داشت و دختر خود را به دلیل ارتباط با یک مرد، با بنزین به آتش کشید. با این حال محمد جباری، دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان کردستان، مدعی شده که این یک «حادثه سوختگی» بوده و چون پرونده شاکی خصوصی ندارد، نمی ‌توان گفت که فرد خودسوزی کرده یا پدرش مقصر بوده است. او همچنین برخورد با پزشکی که با انتشار این خبر در فضای مجازی «شایعه» درست کرده است را خواستار شد.
در روزهای گذشته ایمان نوابی، پزشک جراح، در صفحه شخصی خود در اینستاگرام، از بستری شدن دختر جوانی در بیمارستان سنندج با سوختگی ۸۵ درصدی خبر داد. ایمان نوابی در همین پست نوشت که دختر جوان با چشمهایش به او التماس کرده‌ است که نجاتش دهد. با این حال، او پیش ‌بینی کرده بود که احتمال مرگ دختر جوان به دلیل شدت سوختگی بالا باشد. او صبح روز یکشنبه، ۱۱ مرداد، خبر داد که دختر جوان فوت کرده است.
فائزه ملکی مدتی پیش ازدواج کرده و از همسرش جدا شده بود. پس از آن با مرد جوانی آشنا شد و قصد ازدواج داشتند اما خانواده پسر با این ازدواج مخالفت کردند. با وجود این، عکسهایی مبنی بر ادامه رابطه فائزه و پسر جوان به دست پدر فائزه رسید. در نهایت پدر فائزه پس از چند روز دخترش را با بنزین آتش زد.

نخستین انتخابات شورای شهر قطر و عدم موفقیت زنان
5
در ماه مهر انتخابات شورای شهر قطر برگزار شد و نامزد‌ها و رای ‌دهندگان حضور گستردە ای در آن داشتند. کمیتە نظارت بر انتخابات اعلام کرد، میزان مشارکت ۶٣.۵٪ بودە است و این میزان مشارکت بسیار بیشتر از مشارکت در انتخابات شهرداری است کە در سال ٢٠١٩ انجام شد، میزان مشارکت در آن هنگام کمتر از ١٠٪ بود.
انتخابات شورای شهر برای نخستین بار در کشور قطر برگزار شد و ٢٨۴ نفر شامل ٢٨ زن در این انتخابات نامزد شدە بودند، ٣٠ نامزد موفق بە کسب کرسی شدند کە هیچ زنی در میان آنان نبود. با این حال هنوز امیدی برای کسب کرسی شورای شهر توسط زنان وجود دارد چرا کە شورای شهر ۴۵ عضو دارد کە دو سوم آن را مردم و یک سوم دیگر آن یعنی ١۵ کرسی باقی‌ ماندە را امیر قطر انتخاب خواهد کرد.
نتایج این انتخابات تغییری در توازن سیاسی ایجاد نکرد بە همین دلیل ناظران معتقدند قطر در آستانە برگزاری جام جهانی فوتبال ٢٠٢٢ در این کشور می ‌خواهد چهرە ای مثبت از حاکمیت خود نشان دهد.

اولین روزنامه نگار زن که جایزه‌ صلح نوبل دریافت کرد
6
دو روزنامه ‌نگار، ماریا رسا و دیمیتری موراتوف برنده‌ جایزه‌ صلح نوبل ۲۰۲۱ شدند. کمیته‌ نوبل گفت این دو نفر "به خاطر مبارزه‌ شجاعانه‌ خود برای آزادی بیان در فیلیپین و روسیه" ‌این جایزه‌ معتبر را دریافت کردند. آنها به خاطر تحقیقاتی که خشم حاکمان کشورهای خود را برانگیخته و با تهدیدهای قابل توجهی روبرو شده ‌اند، مشهور هستند.
رسا، که بنیانگذار سایت خبری Rappler است، به دلیل استفاده از آزادی بیان برای "افشای سوء استفاده از قدرت، استفاده از خشونت و اقتدارگرایی فزاینده در کشور خود، فیلیپین" مورد تقدیر قرار گرفت.
کمیته‌ی نوبل گفت موراتوف، بنیانگذار و سردبیر روزنامه‌ مستقل "نوایا گازتا"، دهها سال است که از آزادی بیان در روسیه تحت شرایط چالش ‌برانگیز دفاع کرده است.
این کمیته در بیانیه خود اعلام کرد: "روزنامه‌نگاری رایگان، مستقل و مبتنی بر واقعیت برای محافظت در برابر سوء‌ استفاده از قدرت، دروغ و تبلیغات جنگی استفاده می ‌شود... بدون آزادی بیان و آزادی مطبوعات، ترویج موفقیت ‌آمیز برادری بین ملتها، خلع سلاح و نظم جهانی بهتر برای موفقیت در زمان ما دشوار خواهد بود."
رسا، روزنامه‌نگار برنده‌ی جایزه، سال گذشته در پرونده‌ای که به عنوان آزمایشی برای آزادی مطبوعات فیلیپین شناخته می‌شد، به جرم افترا محکوم شد. او اولین زنی بود که امسال جایزه‌ نوبل گرفت.
رسا در پخش زنده Rappler ، گفت که بسیار شوکه شده است. او اضافه کرد: "این نشان می ‌دهد که کمیته‌ صلح نوبل دریافت که جهان بدون حقایق به معنای جهانی بدون حقیقت و اعتماد است."

برای نخستین بار زنان ٩٧ کرسی پارلمان عراق را کسب کردند
7
زنان در انتخابات عراق تاریخ ‌ساز شدند. نتایج اولیە انتخابات زود هنگام عراق نشان می ‌دهد دستکم ٩٧ زن بە پارلمان جدید این کشور راە می ‌یابند. براساس نتایج اولیە انتخابات زود هنگام عراق، نزدیک بە یک سوم همە کرسیهای پارلمان از زنان خواهد بود. این نخستین بار در تاریخ انتخابات عراق است کە این میزان از زنان بە پارلمان راە می ‌یابند.
در حالی کە براساس قانون اساسی عراق، برای زنان سهمیە حداکثر ٣٠٪ (٨٣ کرسی) در نظر گرفتە شدە و این زنان نە با رای اعتماد شهروندان بلکە با سهمیە ٣٠٪ بە پارلمان راە می ‌یابند، اما در این انتخابات برای نخستین بار زنان با رای اعتماد شهروندان بە عنوان نمایندە مجلس برگزیدە شدە اند.
یسرا کریم محسن، مدیر اداره توانمندسازی زنان در دبیرخانه هیات دولت عراق در بیانیە ای گفت، "موفقیت زنان در رسیدن بە پارلمان جدید نتیجە طبیعی تلاش آن دستە از زنانی است کە شجاعت و پشتکار خود را برای مشارکت فعال نشان دادند و نتایج آن پیروزی زنان در انتخابات است و این مایە افتخار همە است."
دربیانیە رئیس دفتر توانمندسازی زنان همچنین آمدە است "براساس تجزیە و تحلیل نتایج اولیە، زنان توانستند ١۴ کرسی بیشتر از سهمیە تعیین شدە را کسب کنند و در این میان زنان اقلیتها نیز بە چشم می‌ خورد."
براساس این بیانیە ۵٧ زن با کسب رای اعتماد شهروندان و بدون نیاز بە سهمیە زنان بە پارلمان خواهند رفت و "پیام واقعی زنان محدود به ورود به پارلمان نخواهد بود بلکه باید همه زنان به تلاشهای خود برای مشارکت در مراحل مختلف فرایند سیاسی و تصمیم‌گیری ادامه دهند".

تندیس زن مبارز اسپانیایی جایگزین مجسمە‌ کریستف کلمب شد
8
مجسمە‌ اسپانیایی یک زن بومی روز سه شنبه ۲۰ مهر (١٢ اکتبر) کە بە روز "مقاومت مردم بومی" نام‌ گذاری شدە است، توسط فمنیستهای این شهر جایگزین مجسمە‌ کریستف کلمب شد، فعالان در بیانیە خود گفتند: "این مکان از آن بە بعد دو راهی زنان مبارز است و بە کسانی اختصاص دادە می‌ شود کە در سراسر کشور با خشونت، سرکوب و قربانی شدن مجدد علیە بی‌ عدالتی روبرو شدە اند."
این مجسمە در ماه ژانویە توسط یک کشاورز در منطقە‌ "هوستکا"، نزدیک سواحل خلیج مکزیک پیدا شد، این شهر بە نام زن جوان آمازاک شناختە می ‌شود.
چندان مشخص نیست کە این مجسمە قرار بودە چە کسی را بە تصویر بکشد، زیرا بسیاری از سنگهایی کە احتمالا بە عنوان تزیین روی این مجسمە قرار داشتە از بین رفتە اند، برخی می‌ گویند یا الهە باروری است و یا زنی از طبقە‌ نخبگان و حاکمان.
مجسمە‌ کریستف کلمب بە دلیل رفتارهای تبعیض‌ آمیز او با بومیان و ایدە ‌های نژادپرستانە اش مورد اعتراض مردم بودە است، این مجسمە یک سال پیش توسط مخالفانش پایین کشیدە شد.

زن‌کشی بە بهانەی ناموس ادامە دارد
در ماه گذشته دختری از اهالی روستای مهمانشهر رفسنجان کە هویت وی مشخص نشدە است، توسط پدرش و با انگیزە ناموسی بە قتل رسیدە است، قاتل بە ظن داشتن ارتباط دخترش با مردی جوان ضمن بە قتل رساندن او متواری شدە است.
در حالی کە باید مادر بە عنوان شاکی خصوصی از قاتل شکایت می ‌کرد تا پروندە قتل مورد رسیدگی قرار گیرد اما مادر نیز از شکایت علیە قاتل خودداری کردە است.
بە گفتە اهالی روستا، دختر جوان ٢١ سال سن داشتە و گفتە اند: مدتی با پسری جوان ارتباط داشتە و چند بار با همدیگر صحبت کردە اند، قاتل با این ارتباط مخالف بودە و بە همین دلیل دختر را بە قتل رساندە و جسدش را درون چاە عمیقی در اطراف روستا انداختە است.
به گفتەی ساکنین روستا، قاتل بعد از انداختن جسد دختر خود به عمق چاه و رها کردن چند سنگ بزرگ بر روی آن، محل جسد را به همسرش گفته و سپس فرار کرده است.
قوانین مردسالار ایران فرزندکشی برای مردان را آسان نمودە است. براساس این قوانین در حالی کە پدر و یا جد پدری می‌ توانند فرزند را بە هر بهانە ای بە قتل برسانند تنها کسی کە حق شکایت دارد مادر است، اکثر مواقع مادر نیز کە خود در شرایطی با ساختاری مردسالار رشد کردە است از طرح شکایت علیە قاتل خودداری می‌کند.
در صورت شکایت علیە قاتل، اما او مجازات سنگینی نخواهد داشت و تنها بە ٣ تا ١٠ سال حبس متهم می‌شود.
این روزها زن‌کشی بە بهانە ناموس و بە ویژە فرزندکشی افزایش یافتە است، چرا کە قوانین و فرهنگ ارتجاعی حاکم، مرد را مالک بی‌ چون و چرای زنان می ‌داند.

زنان افعانستان در چالش با طالبان

محدودیت جدید طالبان برای زنان
9
طالبان بە رانندگان تاکسیهای شهری هشدار دادە که نشاندن زنان در صندلی جلوی خودرو جریمە و زندان دارد. طالبان در شهر ایبک محدودیتهایی برای رانندگان تاکسیهای شهری وضع کرده‌ که بر اساس آن اگر در صندلی جلوی تاکسی دختر یا زن سوار کنند،۱۰ هزار افغانی جریمه شده و یا به ۱۰ روز زندان محکوم می ‌شوند. طالبان نشستن در صندلی جلو را "خلاف شریعت" دانستە است.

زنان بانی صلح، انسان‌ دوستی و ترقی
10
گروهی از زنان با عنوان «حرکت خودجوش زنان مبارز افغانستان»، در کابل با تجمعی اعتراضی که چهار ساعت و نیم به طول انجامید، خواهان گشایش مدارس متوسطه‌ دخترانه شدند.
در این تجمع زنان با قرائت بیانیه ‌ای خواهان گشایش هر چه زودتر مدارس شدند. متن بیانیه به شرح زیر است:‌
«حرکت خودجوش زنان مبارز افغانستان»، در پی تحولات اخیر، به ‌منظور دفاع از حفظ حقوق بشری و جایگاه شایسته‌ زنان به ‌صورت خودجوش ایجاد و اکنون شماری زیادی از زنان در سراسر افغانستان شجاعانه و متعهدانه در این روند عضویت و فعالیت دارند.
ما به ‌نماینده‌گی از این حرکت، غرض دفاع از جایگاه و حقوق زنان در کشور به‌ خصوص در عرصه‌ فراگیری دانش؛ یعنی حق تحصیل و حق کار اعتراض می‌ نماییم. چنانچه با روی ‌کارآمدن حکومت سرپرست طالبان، زنان نمی ‌توانند از کلاس 7 الی 12 درس بخوانند و در ادارات دولتی نیز به هیچ زنی تاکنون اجازه‌ کار داده نشده است. بنابراین، ما نگران آینده‌ مبهم زنان هستیم. به این ترتیب ما پیشنهادها و انتقاد‌های خود را در ۱۲ ماده به ‌طور خلاصه گنجانیده ‌ایم:
۱- زنان معارف افغانستان خواهان حق مشارکت در روند تصمیم ‌گیری برای ایجاد معارف اسلامی مترقی و متمدن هستند.
۲- حضور زنان و دختران در عرصه‌ تعلیم و تربیت و سهم دهی در تمامی ارگانهای دولتی و خصوصی، با حفظ حقوق مساوی با مردان نظر به ‌اهلیت کار تعیین گردد.
۳- ما خواهان شروع هرچه سریع تر دروس کلاسهای 7 الی 12 در سراسر افغانستان هستیم.
۴- حد آموزش مضامین اسلامی مطابق به ‌احکام دین مبین اسلام قابل تطبیق باشد، نه براساس افراط گرایی و بنیادگرایی.
۵- حد آموزش زبانها مطابق با ‌معیارهای جهانی در مدارس تعیین شود.
۶- حد آموزش اجتماعیات عاری از هر نوع تبعیض زبانی، قومی، نژادی و جنسیتی باشد.
۷- تطبیق دروس، مطابق به ‌زبان مادری و به اضافه زبان دوم و سوم... و نظر به ‌‌ضرورت علمی و بین ‌المللی باشد.
۸- داشتن یونیفورم اسلامی متعادل، مطابق به شریعت اسلامی برای معلمان و دانش‌آموزان.
۹- شرایط استفاده از تکنولوژی مدرن و جهانی، مطابق به نورم ملی و بین‌اللملی فراهم گردد؛ یعنی حد آموزش مشخص گردد.
۱۰- حضور شاگردان بدون تبعیض جنسیتی در مکانهای تعلیمی و تربیتی.
۱۱- سپردن کار به اهل کار و رعایت حفظ حقوق انسانی و اسلامی در مشخصات مدارس کشور.
۱۲- احترام به ‌جایگاه زن و اجازه‌ اشتراک آن در عرصه‌ حکومت ‌داری، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و ... نظر به احکام دین مبین اسلام.
در پایان به تمام زنان افغانستان به ‌خصوص معلمان و دانش‌ آموزان زن، فراخوان می ‌دهیم، تا از حقوق مسلم خودشان دفاع نمایند.

زنان افغانستان در نشست مقر سازمان ملل حضور یافتند
11
پس از حاکمیت دوباره‌ طالبان و ادامه‌ دادخواهی زنان در افغانستان برای کار و تحصیل،‌ شماری از زنان افغان، روز پنج‌شنبه 29 مهر (21 اکتبر) در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک گردهم آمده و خواهان اعاده‌ حقوق زنان از سوی طالبان شدند.
زنانی که در این روز از مقر سازمان ملل در نیویورک دیدن کردند، فوزیه کوفی، سیاستمدار سابق و مذاکره کننده‌ صلح افغانستان، ناهید فرید، سیاستمدار سابق، آصیلا وردک دیپلمات سابق و انیسه شهید روزنامه ‌نگار بودند.
فوزیه کوفی به خبرنگاران گفت: "این بسیار ساده است. سازمان ملل متحد باید این صندلی را به کسی بدهد که به حقوق همه در افغانستان احترام بگذارد. "

(منابع استفاده شده برای تهیه این مجموعه: رویترز، صدای افغان، ایندپندنت فارسی، رکنا، صدای آمریکا، رادیو فردا، ایران اینترنشنال، یورونیوز، آپارات، دیچه وله)

منبع: نبرد خلق شماره ۴۴۳، شنبه ۱ آبان ۱۴۰۰ - ۲۳ اکتبر ۲۰۲۱