انتخابات پاکستان در هاله‌ ابهام؛ دو نخست‌وزیر پیشین اعلام پیروزی کردند

بی بی سی
در پاکستان در حالی که دو نخست‌وزیر پیشین در انتخابات سراسری این کشور اعلام پیروزی کرده‌اند، فرمانده قدرتمند ارتش خواستار دوری از سیاست «آنارشی و قطبی‌سازی» شده و گفته است که کشور به شرایطی باثبات نیاز دارد.

اکثر آرای شمارش‌شده این انتخابات نشان می‌دهد که نامزدهای مستقل مرتبط با عمران خان، نخست‌وزیر سابق زندانی، بیشترین کرسی‌ها را به دست آورده‌اند.

اما نواز شریف، دیگر نخست‌وزیر پیشین، که به طور گسترده از حمایت ارتش برخوردار است، از دیگران خواسته است که در تشکیل یک دولت ائتلافی به او بپیوندند.

هنوز نتیجه چهارده کرسی مجلس که همه متعلق به ایالت پهناور و کم جمعیت بلوچستان است، مشخص نشده اما هم آقای خان و هم آقای شریف می‌گویند که برنده این انتخابات هستند.

در حالی که این کشور همچنان منتظر نتایج نهایی انتخابات پنجشنبه است، جو تنش و بلاتکلیفی این کشور را در برگرفته است. در شهر تالاگنگ در ایالت پنجاب پلیس برای متفرق کردن جمعیت معترض به تاخیر در اعلام نتیجه نهایی انتخابات از گاز اشک‌آور استفاده کرد. گفته شده که نتایج در صبح یکشنبه نهایی خواهد شد.

همچنین پیش از آن محسن داور، نماینده پیشین و نامزد انتخابات از حزب جنبش دموکراتیک، در تیراندازی افراد ناشناس در میران‌شاه، در وزیرستان شمالی، زخمی و به بیمارستان منتقل شد.

ظاهرا این تیراندازی در تجمع هواداران معترض او به تأخیر در اعلام نتایج انتخابات روی داده است.

عمران خان با یک ویدیو ساخته شده با هوش مصنوعی مدعی پیروزی حامیان خود در انتخابات سراسری شده واز حامیانش خواسته است جشن بگیرند


چه کسانی بیشترین آرا را کسب کرده‌اند

بر اساس گزارش‌ها حدود صد نفر از نامزدهای برنده تا این زمان مستقل هستند که «همگی به جز هشت نفر» از حمایت حزب عمران خان برخوردارند.

عمران خان با یک ویدیو ساخته شده با هوش مصنوعی مدعی پیروزی حامیان خود در انتخابات سراسری شده و از حامیانش خواسته است جشن بگیرند.

عمران خان به اتهام «افشای اسرار دولتی، فساد مالی و ازدواج غیرقانونی» زندانی شده و‌حزب تحریک انصاف او از شرکت در انتخابات منع شده بود.

عمران خان گفته است که این اتهامات همه با انگیزه‌های سیاسی علیه او مطرح شده است.

گوهرعلی خان، رئیس حزب تحریک انصاف امروز (شنبه) گفت که این حزب برای تشکیل دولت تلاش خواهد کرد و اگر نتایج کامل انتخابات به‌زودی اعلام نشود، از روز یکشنبه اعتراض خود را آغاز خواهد کرد.

حزب مسلم لیگ، به رهبری نواز شریف، برنده ۷۱ کرسی بوده و آقای شریف با اذعان به این که به‌تنهایی آرای لازم برای تشکیل دولت را ندارد، گفته است که می‌تواند در راس یک دولت ائتلافی کشور را از دوران سختی که در آن به سر می‌برد، خارج کند.

حزب «مردم پاکستان»، به رهبری بلاول بوتو زرداری، پسر بی‌نظیر بوتو، نخست‌ وزیر پیشین پاکستان هم ۵۳ کرسی را از آن خود کرده است.

گفته شده که این حزب از جمله احزاب طرف مذاکره با نواز شریف خواهد بود.


«ارتش قدرتمندی که دیگر چندان نقش‌آفرین نیست»

نحوه برگزاری این انتخابات با انتقادهایی در داخل و خارج از این کشور روبرو شده است.

از جمله روز جمعه، ایالات متحده، بریتانیا و اتحادیه اروپا در مورد عادلانه بودن انتخابات ابراز نگرانی کردند. دیوید کامرون، وزیر خارجه بریتانیا، گفت که «نگرانی‌های جدی» سوالاتی را در مورد «عادلانه و فراگیر نبودن انتخابات» ایجاد کرده است.

اما مقامات پاکستان این انتقادها را رد کردند و ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان هم از همه احزاب خواست که از خود «بلوغ سیاسی و اتحاد» نشان دهند. او گفته است که سیاست دوقطبی‌سازی «مناسب یک کشور مترقی ۲۵۰ میلیون نفری نیست.»

اما به نظر بسیاری از تحلیلگران، نتیجه این انتخابات نشان داده است که ژنرال‌های ارتش پاکستان که دهه‌ها بر این کشور تسلط داشته‌اند، اکنون کنترل بسیار کمتری بر اوضاع سیاسی دارند.

در این انتخابات حزب نواز شریف که به نظر می‌رسید کاندیدای مورد حمایت ارتش در این انتخابات است، نتوانست اکثریت آرای مورد نظر را به دست بیاورد.

فرزانه شیخ، در اندیشکده چتم هاوس در لندن، می‌گوید نتیجه این انتخابات علاوه بر مسایل دیگر همچنین نشان‌دهنده نارضایتی فزاینده مردم نسبت به نقش ارتش در امور سیاسی پاکستان است.

او گفت: «میلیون‌ها نفر در مخالفت با آنچه که بسیاری معتقد بودند نتیجه مطلوب تشکیلات نظامی غیرپاسخگوی پاکستان است، رای دادند.

در حالی که رهبران نظامی پاکستان امیدوار بودند که این انتخابات به آشفتگی سیاسی که پس از برکناری عمران خان در سال ۲۰۲۲ این کشور را فراگرفته است، پایان دهد، در عوض آن را در یک بحران عمیق‌تر فرو برده است.

تحلیلگران نقش ارتش پاکستان را در طول سال‌ها به عنوان «دولت در دولت» توصیف کرده و این ارتش از زمانی که پاکستان در سال ۱۹۴۷ استقلال خود را از بریتانیا به دست آورد، بر سیاست ملی و انتقال قدرت در این کشور تأثیر گذاشته است.

ژنرال‌های ارتش سه کودتا کرده‌اند و هیچ نخست‌وزیری در پاکستان تا کنون یک دوره پنج ساله کامل را سپری نکرده است اما به نظر می‌رسد این نقش‌آفرینی سیاسی در حال کم‌رنگ شدن باشد.