جنگ اسرائیل و غزه: مرگ و تلاش اسرائیل برای "پیروزی کامل"-جرمی بوون/ برگردان شیدا نبوی



جرمی بوون
سردبیر بین المللی بی بی سی، اورشلیم
ترجمه : شیدا نبوی


من ترجیح می دهم این داستان را در نوار غزه بنویسم، نه اورشلیم. پس از سالها پوشش خبرهای جنگ، و از زمان شرکت در جنگ [داخلی] السالوادور، سال 1989، متقاعد شده ام که هیچ چیز بهتر از گزارش دست اول نیست.
اما متأسفانه در این جنگ وحشتناک [جاری در فلسطین]، روزنامه نگاران بین المللی نمی توانند این کار را انجام دهند. اسرائیل و مصر، دو کشوری که مرزهای غزه را کنترل می کنند، نمی خواهند ما در آنجا باشیم و آزادانه گزارش دهیم. گاه اسرائیل اجازۀ دیدارهائی با افراد ارتش خود را، آنهم تحت نظارت دقیق، می دهد. البته برای من فقط یکبار، در ماه نوامبر، پیش آمد.
از آنجا که ما نمی توانیم به غزه وارد شویم، به روزنامه نگاران فلسطینی تکیه می کنیم که نمی توانند از آن خارج شوند. من شجاعت و تعهد آنها به گزارشگری صادقانه را تحسین می کنم.
خوشبختانه، در دنیای مدرن غیرممکن است که یک جنگ را از نظرها پنهان کنند. چون امروزه مردم عادی می توانند با تلفن دستی خود فیلمبرداری کنند و با چند کلیک، تصاویر خود را به همه جا ارسال کنند. ما هم، اگر ارتباطات قطع نشده باشد، می توانیم با آنها صحبت کنیم. اسرائیل و حماس هر یک ویدئوهائی را منتشر می کنند. منتهی همه چیز باید بررسی و به قولی راستی آزمائی شود، به ویژه اکنون که استفاده از هوش مصنوعی بسیار آسان است.
با توجه به تمام این محدودیتها، این گزارشی است از جنگ در روزی از ماه فوریه در اورشلیم.

بحران انسانی
درست پس از حملۀ حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر 2023، یواو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل اعلام کرد: "ما غزه را به طور کامل محاصره می کنیم. نه برق، نه غذا، نه آب، نه گاز... همه چیز بسته است".
او افزود: "ما با حیوانات انسانی می جنگیم و بر این اساس عمل می کنیم."
تحت فشار جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا، اکنون اسرائیل اجازه ورود محدود غذا، آب و دارو به غزه را می دهد. اما همچنان ورود کمکهای امدادی به غزه و حرکت کاروانهای حامل این کمکها در داخل نوار غزه را محدود می کند.
اسرائیل ادعا می کند آنچه به آنجا می رسد کافیست. گروه های امداد بین المللی می گویند علاوه بر این واقعیت که غیرنظامیان بیگناه در غزه کشته و زخمی می شوند، آنها گرسنه و محروم از کمکهای پزشکی هم هستند. کنوانسیون ژنو می گوید مجازات غیرنظامیان به خاطر جنایاتی که مرتکب نشده اند، مجازات جمعی است... جنایت جنگی است.


بررسی آوارها پس از حملۀ اسرائیل در دیرالبلا (عکس از "گتی")

آمریکایی ها از هفتم اکتبر از اسرائیل خواسته اند که به قوانین جنگ در غزه احترام بگذارد، به ویژه برای متوقف کردن کشتار بسیار از غیرنظامیان فلسطینی. این که مقامات آمریکایی، از رئیس جمهور بایدن به پایین، انتقادات خود را تکرار و تقویت می کنند، نشان می دهد که معتقدند اسرائیل آنها را نادیده می گیرد.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجۀ آمریکا، در سفر این هفتۀ خود به اسرائیل، شدیدترین انتقاد خود را از رفتار اسرائیل در جنگ مطرح کرد. او گفت که خشونت حملات حماس به اسرائیل نمی تواند توجیه اِعمال خشونت نسبت به فلسطینی ها باشد. او در کنفرانس خبری در تل آویو گفت: "اسرائیلی ها از 7 اکتبر به وحشتناک ترین شکل عاری از انسانیت شدند." گروگانها نیز از آن زمان هر روز غیرانسانی شده اند. اما این نمی تواند مجوزی برای غیرانسانی کردن دیگران باشد".
اقای بلینکن ادامه داد: "اکثریت قریب به اتفاق مردم غزه هیچ ارتباطی با حملات 7 اکتبر نداشتند." خانواده هایی که، در غزه، بقایشان به کمکهای اسرائیل بستگی دارد، درست مانند خانواده های ما هستند. آنها مادران و پدران، پسران و دخترانی هستند، که می خواهند زندگی شایسته ای داشته باشند، فرزندان خود را به مدرسه بفرستند، زندگی عادی داشته باشند. آنها اینگونه هستند، این چیزی است که آنها می خواهند."
با این حال، ایالات متحده تصمیم گرفته است شرطی را برای حمایت نظامی و دیپلماتیک گستردۀ خود از اسرائیل در نظر نگیرد. این کشور همچنان به اسرائیل سلاح می دهد، حتی اگر نحوۀ استفاده از آنرا تأئید نکند.
فیلیپ لازارینی، کمیسر کل UNRWA، آژانس سازمان ملل متحد که عملیات بشردوستانه در غزه را رهبری می کند، هشدار خود را در مورد عواقب طولانی مدت جنگ برای کودکان و جوانان غزه در گفتگوئی که این هفته با او داشتم ابراز کرد: "من بسیار نگران هستم". او گفت "همۀ آنها عمیقا از این جنگ بیسابقه آسیب دیده اند. آنها در شرایط بسیار بدی زندگی می کنند. حتی اگر جنگ فردا به پایان برسد، اولویت ما باید یافتن راه هایی برای بازگرداندن این کودکان و جوانان به سیستم آموزشی باشد. ما بذر کینه و نفرت بیشتری را، در آینده، خواهیم کاشت".

جرمی بوون در گفتگو با فیلیپ لازارینی (عکس از برونو، بی بی سی)

اسرائیل از اظهارات آقای لازارینی تحت تأثیر قرار نخواهد گرفت. این گروه اتهامات جدی علیه آنروا مطرح کرده و آن را به کمک و همدستی با حماس متهم کرده است. آقای لازارینی از زمانی که اسرائیل پرونده ای را به آمریکایی ها ارائه داد و مدعی شد که حدود دوازده کارمند UNRWA در حملات 7 اکتبر شرکت داشته اند، برای نجات آژانس تلاش کرده است.
آنروا متهمان را اخراج کرد و تلاش می کند تا به 16 کشور بزرگ کمک کننده به بودجۀ این نهاد، که کمکهای خود را به حالت تعلیق درآورده اند، اطمینان خاطر دهد. لازارینی می گوید که او این اتهامات را بسیار جدی می گیرد و مصمم است که تک تک حامیان حماس را ریشه کن کند، اما اسرائیل هنوز پرونده ای را که به ایالات متحده ارسال کرده، به او نداده است. اسرائیل معتقد است که آنروا تا عمق وجودش فاسد است.
بحران پیرامون آژانس بدون شک مانع دیگری برای اختلال در کمک رسانی است.
شمال غزه عملا برای سازمان ملل و سایر سازمانهای کمک کننده غیرقابل دسترس است. اطلاعاتی که منتشر شده، حکایت از این دارد که مردم محلی که در ساختمانهای ویران از بمباران زندگی می کنند، دچار گرسنگی عمومی و سوء تغذیۀ گسترده در میان کودکان هستند و این احتمالا عواقب ناگوار سلامتی مادام العمر برای کسانی دارد که زنده می مانند.
ما اطلاعات زیادی از جنوب غزه دریافت می کنیم، جایی که دو میلیون نفر برای زنده ماندن تلاش می کنند. حدود 1.4 میلیون نفر در رفح هستند که در مقابل خود سیم مرزی مصر را دارند. اکثر مردم در چادرهای ساخته شده از ورقهای پلاستیکی، در کنار گندابها و فاضلابها زندگی می کنند.
بر خلاف روزنامه نگاران، امدادگران سازمانهای کمک کننده اجازۀ ورود و خروج از غزه را دارند. من با تعدادی از مقامات سازمان ملل متحد، با دهه ها تجربه در مناطق جنگی، صحبت کرده ام. همه می گفتند این بدترین چیزی است که تا به حال دیده اند. یکی از آنها گفت: "من هرگز چیزی با این اندازه و مقیاس و عمق ندیده ام."
یکی دیگر گفت که غزه خطرناک ترین و دشوارترین جایی است که او تا به حال دیده است، نه فقط به دلیل بمبارانهای اسرائیل، بلکه به این دلیل که قانون و نظم شکسته شده است. او گفت: "اسلحه های زیادی در غزه وجود دارد، اما علاوه بر این، بسیاری از مردان خشمگین هستند". سازمان ملل متحد کاروانهای کمک رسانی را در ساعات اولیۀ صبح، برای جلوگیری از سرقت آنها، حرکت می دهد.

جنگ در غزه
فلسطینی ها در رفح در انتظار و وحشت نزدیک شدن تاریخ حملۀ زمینی به این شهر توسط ارتش اسرائیل هستند. یک همکار از بی بی سی عربی با جابر البردینی، مردی میانسال در رفح که به تازگی اجساد کودکانی را از زیر آوارهای خانۀ همسایه بیرون آورده بود، گفتگو کرد. این مرد گفته است: "اگر عملیات اسرائیل در اینجا اجرا شود، هزاران نفر کشته می شوند. بچه ها وحشت زده هستند، بزرگسالان هم همینطور. به بچه ها نگاه کن آنها نمی توانند بخوابند".


نمایی از اردوگاهی در رفح، جنوب غزه
اقای لازارینی به من گفت "یک حملۀ بزرگ اسرائیل به رفح یک لایۀ آخرالزمانی دیگر در نوار غزه خواهد افزود". او گفت که تقریباً پنج درصد از جمعیت - حدود ۱۰۰ هزار نفر- در چهار ماه گذشته کشته، زخمی یا ناپدید شده اند و به احتمال زیاد در زیر آوار مرده اند. او اضافه کرد: "در حال حاضر مردمی که به رفح آمده اند تقریبا در هوای آزاد زندگی می کنند. و اگر یک عملیات نظامی در این مکان انجام شود، فاجعۀ دیگری به این تراژدی اضافه می شود. و بطور قطع باید از این فاجعه جلوگیری کرد".
در حال حاضر هم حملات هوایی مردم بسیاری را در رفح می کشد، و با وجود درخواستهای آمریکا برای خویشتن داری، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل می گوید که او به ارتش دستور داده است تا پس از برنامه ای برای انتقال غیرنظامیان فلسطینی از رفح، به این شهر حمله کند. از آنجا که هیچ جا در غزه امن نیست، مردم این دستور را اطمینان بخش نمی دانند. شاید آقای نتانیاهو سعی دارد آقای بایدن را آرام کند.
یکی دیگر از مخاطبان بالقوه ممکن است دیوان بین المللی دادگستری در لاهه باشد که حکم داده است که اسرائیل با اتهامات "قابل قبول" مبنی بر ارتکاب جنایت نسل کشی علیه فلسطینی ها در غزه مواجه است.


یک تانک ارتش اسرائیل در مرز اسرائیل و غزه (عکس از: آ. اف. پ.)

اسرائیل هدفی را برای خود تعیین کرده که ممکن است حتی در طول چند ماه دیگر هم غیرقابل دستیابی باشد. این کشور می خواهد حماس را از بین ببرد، امنیت اسرائیل را بازگرداند و گروگانهایی را که حماس در ۷ اکتبر اسیر کرد، آزاد کند. بسیاری از خانواده های این گروگانها و حامیان آنها استدلال نخست وزیر را قبول ندارند که فقط زور گروگانها را آزاد می کند. آنها خواهان توافق آتش بس هستند، زیرا می ترسند که هر چه جنگ بیشتر ادامه یابد، احتمال دوباره دیدن عزیزاشان کمتر شود.
اسرائیل آسیب قابل توجهی به حماس وارد کرده است، اما توان او را برای جنگ از بین نبرده است. یک مقام ارشد اطلاعاتی غربی به من گفت که اسرائیل حدود یک سوم نیروهای حماس را کشته و حدود یک سوم از شبکۀ تونلهائی که حماس را به چنین دشمن سرسختی تبدیل کرده است، از بین برده است.
اقای نتانیاهو همچنین گفته است که اسرائیل مایل است رهبران حماس را بکشد، از جمله یحیی سینوار، مردی که گمان می رود حملات ۷ اکتبر را طراحی و هدایت کرده باشد. تاکنون اعتقاد بر این است که اقای سینوار و نزدیکترین معاونانش زنده هستند و شاید در تونلی که توسط گروگانهای اسرائیلی محافظت می شود زندگی می کنند.

گسترش جنگ در خاورمیانه
در چهار ماه گذشته، امواج شوک جنگ غزه در سراسر خاورمیانه گسترش یافته است. شبکۀ متحدان ایران که آن را (محور مقاومت) می نامد، درگیر جنگ گسترده ای است.
پس از کشته شدن سه سرباز آمریکایی در اردن توسط یک شبه نظامی آموزش دیده و تأمین مالی شده توسط ایران، ایالات متحده حملات هوایی به سوریه و عراق را آغاز کرد. با همکاری بریتانیا، حوثی های یمن را که به کشتیها در دریای سرخ حمله می کنند، بمباران کرده است. شاهین ها در آمریکا و اسرائیل می خواهند ارتش آمریکا ایران را بمباران کند.
حوثی ها و دیگر متحدان و گروه های نیابتی ایران می گویند که در همبستگی با فلسطینی ها در غزه عمل می کنند. قدرتمندترین متحد ایران حزب الله لبنان است. جنگ مرزی آن با اسرائیل روز به روز جدیتر و شدیدتر می شود. فشار در داخل اسرائیل برای اعزام نیرو به جنوب لبنان در حال افزایش است.


سربازان لبنانی در حال بازرسی یک ماشین پس از حمله هواپیماهای بدون سرنشین (عکس: آ. اف. پ.)
آمریکاییها تلاش می کنند راهی برای آینده ای صلح آمیز در خاورمیانه بیابند. بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، چشم انداز عادی سازی روابط عربستان سعودی با اسرائیل را مطرح کرده است؛ اگر اسرائیلی ها به فلسطینی ها اجازه دهند کشور مستقل خود را داشته باشند. نخست وزیر نتانیاهو می گوید استقلال فلسطین اتفاق نخواهد افتاد. او تأکید کرده است که اسرائیل تا زمانی که به "پیروزی کامل" دست یابد، به جنگ ادامه خواهد داد.
این جنگ ادامه دارد و هیچ چشم انداز فوری برای آتش بس وجود ندارد. هر چه بیشتر ادامه یابد، کنترل عواقب آنچه در غزه می گذرد سخت تر خواهد بود.