رویدادهای هنری ماه (اردیبهشت 1400) - گردآوری و تنظیم: فتح الله کیائیها



سرود ملی ام القرا دزدی است!
از شتره پرسیدن چرا کوهانت کجه؟ جواب داد: کجام مثه همه کسه؟! حالا حکایت جمهوری جنون و جنایت اسلامی است و سرقت سرود به ظاهر "ملی" از کره جنوبی.
علی رهبری، موسیقیدان ایرانی و رهبر ارکستر و آهنگساز، در یک نامه سرگشاده به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی می نویسد: "به عنوان یک موزیسین حرفه ‌ای و ایران دوست باید خدمتتان عرض کنم که در کمال تاسف، موسیقی سرود ملی فعلی کشور ما همچنان به صورتی است که گویا توسط غیر ایرانیان نوشته شده و بویی از ایران از آن به مشام نمی‌رسد."
وی ادامه داده: "سرود ملی کشوری که یکی از آرمانهای اصلی اش "نه شرقی، نه غربی" بوده است، شباهت بسیار چمشگیری به سرود ملی کشور کره جنوبی دارد و بسیاری از قطعات آن، کپی سرود این کشور است که خود آن به گمان من از موسیقی غربی گرفته شده است."
علی رهبری یادآور شده: "همانطور که حتما مستحضر هستید، مردم ما در جشنهای مختلف بیشتراز سرود "ای ایران"، نوشته زنده یاد استاد روح الله خالقی، استفاده می‌ کنند، زیرا ملودی سرود ملی فعلی اصلا روح ایرانی ندارد و برای ایرانیان کمی غریبه است."
البته لازم به ذکر است که حسن ریاحی، آهنگساز سرود جمهوری اسلامی، در اعتراض به کپی بودن آن واکنش نشان داده و مدعی شده "همه سرودهای ملی در همه جای دنیا شبیه هم هستند و با این حال اعتراف کرده: "فقط چهار نت از این دو سرود شبیه هم شده و خود من هم این شباهت را حس کردم."

ادبیات

بحران کاغد و ناامیدی ناشران در نشر (تصویر1)
گر سنگ ازین حدیث به نالد عجب مدار
موضوع گرانی کاغذ، حدودا از سال ۱۳۹۰ در ایران شروع شد، شاید در روزها و ماههای اول به این اندازه بغرنج و نگران ‌کننده نبود ولی بعد به مرور زمان تبدیل به بحران شد و به مانند بحرانهای مشابه و غیر مشابه، جا خوش کرد و ماندگار شد. واردات بی رویه کاغذ از سویی و به دنبال آن خصوصی ‌سازی و بعد دولتی کردن کاغذ از سویی دیگر باعث شد این معضل هر روز قوت بگیرد و زمانی ‌که دیگر کاغذ هم در لیست بحران قرار گرفت، سودجویان و کاسبان، این کالا را هم در دست گرفتند و راه کج، کج‌ تر شد و مافیای کاغذ هم به وجود آمد.
ناشری در باره این بحران می گوید: "آنچه در حال حاضر انجام می ‌دهیم این است که چند کتاب پرفروش را در اولویت قرار داده ‌ایم، با اینکه تیراژ کتابها زیاد بالا نیست. با این حال سعی می ‌کنیم هر طور شده، حتی اگر سود هم نکنیم، کتاب چاپ کنیم. چون اگر تعطیل کنیم، حتما بعضیها خوشحال می ‌شوند، به همین خاطر باید از این مرحله هم عبور کنیم. فعلا اوضاع به همین منوال است ولی از فردا خبر نداریم."
یک ناشر دیگر می گوید: "متاسفانه نشر ما هم مثل باقی نشرها که از صفر تا صد را خود مجموعه عهده ‌دار است، دچار سردرگمی شده است؛ یعنی نه سرمایه هنگفتی دارد که بتواند کاغذ چند ماه آینده را تامین کند، نه با ارگانی در ارتباط است که بتواند هزینه ‌ها را تامین کند.
وی می افزاید: "در این اوضاع نابسامان که ویروس هم به آن اضافه شده، با چند معضل، بالاخص گرانی کاغذ روبرو هستیم. البته برای اهل فرهنگ و هنر این کشور همیشه بحران زده بود. قبل ‌تر‌ها می ‌شد کمی برنامه ‌ریزی کرد. اینطور بگویم که حالا باید مبلغ کاغذ را پرداخت کنی ولی کاغذ در زمان وعده داده شده به دستمان نمی‌ رسد. تمام محاسبات انجام شده برای یک کتاب دوباره باید از اول حساب شود و یک ناشر که کارش باید توجه به محتوا و متن یا ترجمه اثر باشد، درگیر این است که کاغذ کی به دستش می‌رسد، قیمت کتاب را چطور حساب کنیم که مخاطب داشته باشد و می‌ بینی از صبح تا شب درگیر حساب و کتاب هستی."

انصراف هابر ماس از دریافت جایزه ۲۲۵ هزار یورویی شیخ زاید (تصویر2)
"هابر ماس"، فیلسوف نامدار آلمانی، که قرار بود برای دریافت "جایزه شیخ زاید" در نمایشگاه کتاب ابوظبی حضور یابد، از این کار انصراف داد. هابرماس می ‌گوید ارتباط تنگاتنگ بنیاد اهدا‌کننده این جایزه و حکومت امارات برای او روشن نبوده است. انصراف هابرماس از سفر به ابوظبی پس از انتشار یک مقاله انتقادی در هفته ‌نامه "اشپیگل" انجام شد.
"دیتمار پیپر" در مقاله ‌ای زیر عنوان "یورگن هابرماس و تبلیغات اماراتی" با اشاره به موافقت هابرماس با حضور در ابوطبی نوشت: "اما قواعد دموکراتیکی که برای هابرماس روشنگر مقدس هستند در آنجا به طور سیستماتیک نادیده گرفته می‌شود."
فیلسوف آلمانی در بیانیه خود نوشته اعلام آمادگی او برای دریافت جایزه شیخ زاید تصمیمی نادرست بوده که آن را به این وسیله تصحیح می ‌کند. او می ‌گوید ارتباط تنگاتنگ نهاد اهدا کننده جایزه در ابوظبی و سیستم سیاسی حاکم بر آنجا را به اندازه کافی برای خود روشن نکرده است.
مقاله اشپیگل با این عبارت خاتمه می‌یابد: "به طور معمول وقتی ذهن و قدرت با هم برخورد می‌کنند، قدرت پیروز می ‌شود."
هابرماس با نقل این عبارت می‌ گوید: "در کوتاه مدت این حرف درست است، اما من در بلندمدت به قدرت روشنگرانه سخن انتقادی، اگر به فضای افکار عمومی سیاسی نفوذ کند، باور دارم و برای این منظور از ترجمه کتابهایم به زبان عربی سپاسگزارم."

شماره نوزدهم آوای تبعید منتشر شد" (تصویر3)
نوزدهمین شماره "آوای تبعید" منتشر شد. این شماره آمیزه ای ست از شعر، داستان، نقد ادبیات و فرهنگ. در این مجموعه آثار، بیش از پنجاه شاعر و نویسنده و هنرمند همکاری دارند.
ناشران "آوای تبعید" در تعریف این فصلنامه نوشته اند: "تبعیدی فقط آن کس نیست که از زادبوم خویش تارانده شده باشد، تبعیدی می‌ تواند از زبان، فرهنگ و هویتِ خویش نیز تبعید گردد. آنکس که شعر، داستان، هنر، فکر و اندیشه ‌اش در کشور خودی امکان چاپ و نشر نداشته باشد، نیز تبعیدی است. این نشریه می‌ کوشد تا زبان تبعیدیان باشد. تبعید را نه به مرزهای جغرافیایی، و تعریف کلاسیک آن، بلکه در انطباق با جهان معاصر می ‌شناسد."
"آوای تبعید" را می‌ توان از این آدرس دانلود کرد:
http://avaetabid.com/wp-content/uploads/2021/05/Ava-19.pdf
آنان که مشتاق خواندن آن بر روی کاغذ هستند، می ‌توانند جهت خرید به سایت "آمازون" مراجعه کنند. Avaye Tabid: Das Magazin für Kultur und Literatur
و یا آن را مستقیم از انتشارات "گوته-حافظ" بخواهند:
goethehafis-verlag@t-online.de www.goethehafis-verlag.de

خالق هری پاتر به کمک هندیها شتافت (تصویر4)
"جی.کی. رولینگ"، نویسنده سری کتابهای "هری پاتر"، برای مهار کرونا در کشور هند به موسسه بشردوستانه "Khalsa Aid" واقع در بریتانیا یک میلیون پوند اهدا کرد.
از آنجا که کشور هند به صورت گسترده تحت تاثیر موج دوم بیماری کرونا قرار گرفته است، این موسسه تلاش می کند تا با مهیا کردن کمکهای دارویی به بیماران هندی یاری برساند. کمک شش رقمی رولینگ از طریق بنیاد این نویسنده به موسسه "Khalsa Aid"که بنیانگذارش یک هندی است، اهدا شد.
خبر اهدای این کمک در ابتدا در صفحه بنیاد"Khalsa Aid" منتشر شد. پس از گذاشتن این پست، جی کی رولینگ نیز با نوشتن یک توییت از تمام کسانی که نسخه ای از کتاب "The Ickabog" را خریداری کرده اند تا از طریق آن این میزان کمک جمع آوری شود، تشکر کرد.

''دختران دود و آتش'' جزو رمانهای تاثیرگذار سال ٢٠٢۰ (تصویر5)
رمان ''دختران دود و آتش'' که توسط "آوا هوما"، نویسندە کورد اهل روژهلات کوردستان و فعال مدنی ساکن آمریکا، به زبان انگلیسی نوشته شده، در ۱۲ مه ۲۰۲۰ همزمان در آمریکا و بریتانیا منتشر شد.
داستان رمان برداشتی از زندگی معلم اعدام شده، فرزاد کمانگر، است و همچنین به رنج‌ زنان کورد پرداخته است. این رمان یادآور فرهنگ، مبارزه، غذا، طبیعت، شخصیت و عزاداری و رنجهای مردم کورد است.
نویسنده می گوید ده سال پیش و زمانی که نامه ‌های فرزاد کمانگر، معلم و فعال سیاسی کورد در سطح گسترده منتشر شد، یک روایت ذهنی در مورد زندگی و مرگ مردان و زنان کردستان در ذهن او شکل گرفت؛ ایده ‌ای که در نهایت تبدیل به رمان اجتماعی "دختران دود و آتش" شد.
"دختران دود و آتش" از سوی روزنامه های "ایندیپندنت"، "گلوب"، "میلز" و "براید براونز" نقد و تحسین شده است و آنها این رمان‌ را یکی از آثار غنی و تاثیرگذار سال ۲۰۲۰ شناختند.

سینما

نمایش نسخه مرمت شده گاو در برلین (تصویر6)
یک نسخه مرمت‌ شده فیلم "گاو" به کارگردانی داریوش مهرجویی در مرکز فرهنگی "ترنستوپیا" (Transtopia) در برلین و در حاشیه برنامه "موج نوی سینمای ایران" به نمایش درمی ‌آید. این برنامه در اواخر ماه مِی ۲۰۲۱ میلادی (تیر ۱۴۰۰) برگزار خواهد شد.
فیلم "گاو" با مشارکت و همکاری "سازمان سینمایی"، "فیلمخانه ملی ایران" و "لابراتوار پیشگامان سینمای آریا" هفت سال پیش مرمت و تصحیح رنگ و نور شد و نخستین نمایش نسخه مرمت شده و دیجیتال این فیلم کلاسیک سینمای ایران در سینما "رفله" پاریس بود.
"گاو" به تهیه کنندگی داریوش مهرجویی با اقتباسی از کتاب "عزاداران بیل"، نوشته غلامحسین ساعدی، نوشته شده است. در این فیلم هنرمندانی چون عزت الله انتظامی، علی نصیریان، جعفر والی، جمشید مشایخی، پرویز فنی زاده، عصمت صفوی، مهین نیک طبع، عزت اله رمضانی فر و فیروز بهجت محمدی ایفای نقش کرده ‌اند.
"گاو" در سال ۱۳۴۸ ساخته شد و برای نخستین بار در سال ۱۹۷۱ در جشنواره فیلم ونیز، بدون زیرنویس انگلیسی روی پرده رفت و همچنین در جشنواره ‌های کن، برلین، مسکو، لندن، لس‌ آنجلس و دیگر جشنواره ‌ها به نمایش درآمده‌ است.
در رای‌گیری منتقدان سینمای ایران در سالهای ۱۳۵۱ و ۱۳۶۷ و ۱۳۷۸، "گاو" به عنوان بهترین فیلم تاریخ سینمای ایران برگزیده شد.

سوفیالورن ۸۶ ساله برنده برترین جایزه سینمایی ایتالیا شد (تصویر7)
شصت و ششمین مراسم اهدای جوایز "دیوید دی دوناتلو" یا "دیوید" که به "اسکار ایتالیا" شهرت دارد، در شهر رم برگزار شد، و آکادمی فیلم ایتالیا از چهره ‌ها و آثار برتر سینمایی این‌ کشور تجلیل کرد.
این‌ برنامه در دو مکان جداگانه و با حضور تمامی نامزدها برگزار شد که خبر خوشی برای سینمای ایتالیا است تا فعالیتهای رسمی خود را پس از پایان همه ‌گیری ویروس کرونا آغاز کند.
اهدای جایزه بهترین بازیگر زن سال به "سوفیا لورن"، هنرمند پیشکسوت سینمای ایتالیا، یکی از مهمترین بخشهای برنامه بود. او برای بازی در فیلم "زندگی پیش‌ رو" به کارگردانی پسرش، "ادواردو پونتی"، جایزه دیوید را دریافت کرد. این‌ نخستین نقش سینمایی سوفیا لورن پس از نزدیک به یک دهه بود و پخش این فیلم از طریق شبکه اینترنتی "نتفلیکس" با استقبال زیادی مواجه شد.
هر چند که هنرنمایی درخشان سوفیا لورن ۸۶ ساله با بی توجهی آکادمی اسکار همراه بود، ولی آکادمی فیلم ایتالیا قدردانی شایسته‌ ای از این ستاره بزرگ داشت، و جایزه ویژه یک عمر دستاورد هنری نیز به او اهدا شد.
او هنگام دریافت جایزه گفت این جایزه را با ابراهیم گویی، پسر دوازده ساله سنگالی تقسیم می‌کند که همبازی بااستعداد او در این فیلم‌ بود.

"جیغ زدن در تهران ممنوع" اکران شد (تصویر8)
اکران موفقیت آمیز فیلم کوتاه "جیغ زدن در تهران ممنوع" ساخته فربد اردبیلی، هنرمند ایرانی ساکن لس آنجلس، در جشنواره ‌های سینمایی ادامه دارد.
این فیلم روایتی است از ممنوعیت آواز خوانی زنان در ایران آخوند زده که درباره یک گروه موسیقی "هوی‌‌ متال" در ایران است که با توجه به محدودیتهای موجود، به صورت زیرزمینی فعالیت می ‌کند.
خواننده اصلی این گروه که دختر جوان و مستعدی است، تصمیم می ‌گیرد تا یکی از اجراهای مخفی بند را به نیروی انتظامی اطلاع دهد؛ به امید اینکه دستگیری اعضای گروه شرایط بهتری برای دریافت پناهندگی از کشورهای غربی ایجاد کند.
فربد اردبیلی در ایران یک گروه موسیقی "هوی ‌متال" داشت و این فیلم کوتاه را با الهام از زندگی و تجربیات شخصی خود در ایران ساخته است. او فیلم را از راه دور و با استفاده از اپلیکیشن "واتس ‌اپ" کارگردانی کرد و صحنه ‌های فیلم در تهران و با استفاده از بازیگران و عوامل داخلی فیلمبرداری شد.

موسیقی

ستاره های بزرگ موسیقی جهان و کمک برای تامین واکسن کرونای کشورهای فقیر (تصویر9)
سازمان غیرانتفاعی "گلوبال سیتیزن" گزارش مالی کنسرت خیریه‌ ای را که در لس آنجلس برگزار کرد، اعلام داشت. این کنسرت که "وکس لایو: کنسرتی برای همبستگی جهان" نام داشت، با هدف مقابله با ویروس کرونا و جمع ‌آوری کمک‌ مالی برای تامین واکسن مورد نیاز کادر درمانی کشورهای فقیر و نیازمندان ترتیب یافت.
این برنامه با شرکت ستاره ‌های بزرگ موسیقی، چهره‌ های مشهور، و شخصیتهای برجسته، موفق به جمع ‌آوری حدود ۳۰۲ میلیون دلار شد که از هدف اولیه این کارزار انسان ‌دوستانه بسیار بیشتر بود. این رقم با کمکهای شرکتها، سازمانها، افراد و گرو‌ه ‌های مختلف تامین شده است.
به گفته "گلوبال سیتیزن"، با چنین بودجه‌ ای آنها قادر به خرید بیش از ۲۶ میلیون دز واکسن کرونا از شرکتهای مختلف هستند.
این کنسرت یکی از بزرگ ‌ترین گردهماییها در جنوب کالیفرنیا از زمان همه‌ گیری ویروس کرونا در یکسال اخیر است. این برنامه با رعایت کامل اصول بهداشتی برگزار شد و تماشاگران، کارمندان، و دست‌ اندرکاران باید پیش از ورود به ورزشگاه، نتیجه منفی آزمایش کرونای خود را نشان می‌ دادند.

موزه

پس از ماهها تعطیلی، بالاخره موزه های آمریکا باز شد
موزه‌ های مشهور موسسه "اسمیتسونین" شهر واشنگتن پس از یک تعطیلی طولانی مدت به دلیل همه ‌گیری کووید۱۹، روند بازگشایی خود را آغاز کردند.
"موزه ملی تاریخ و فرهنگ آمریکاییان آفریقایی تبار" از جمله موزه‌ های بازگشایی شده در روز جمعه، ۱۴ مه بود.
ساعات دیدار از موزه کوتاه ‌تر است و بازدید‌کنندکان باید کارت ورود رایگان با تعیین ساعت را از قبل رزرو کنند. موزه‌ ها مقررات بهداشتی پیشگیری از کووید۱۹، از جمله الزام زدن ماسک برای بازدید کنندگان دو سال به بالا، فاصله‌ گیری اجتماعی و مسیرهای یکطرفه برای حرکت در موزه را رعایت می‌ کنند و در سراسر موزه ایستگاه های ضدعفونی دست قرار گرفته است.

نگرانی موزه های افغانستان در روز جهانی موزه (تصویر10)
"موزه ملی افغانستان" در سال ۱۲۹۷ خورشیدی تاسیس شد که آن زمان "عجایب خانه" نامیده می ‌شد. این موزه در منطقه "باغ بالا"ی کابل آغاز به کار کرد و برخی از نسخه ‌های خطی از جمله نسخه ‌های قرآن، صنایع دستی و آثار به جا مانده از جنگهای افغانستان - انگلیس در آن نگهداری می ‌شد.
اکنون آثار سنگی متعلق به قبل از تاریخ، برنزهای رومی، مسکوکات دوره ‌های مختلف، مجسمه‌ های قبل از میلاد از جمله آثار موزه ملی افغانستان است.
آثار به دست آمده از "طلا تپه"، "مندی گک"، "فندقستان"، "بامیان" و برخی مناطق دیگر باستانی افغانستان نیز شامل آثار حفاظت شده‌ در موزه ملی افغانستان است.
در افغانستان در سالهای اخیر موزه ‌ها رنگ و رونق گرفتند و بخشی از آثار تاراج شده موزه ملی افغانستان دوباره برگردانده شد. با همه تلاشهایی که انجام شده، شماری از فرهنگیان به دلیل بی ‌ثباتی سیاسی و امنیتی، نگران تکرار تجربه دهه ۷۰ خورشیدی در افغانستان هستند. در آن سالها به دلیل شروع جنگهای داخلی شمار زیادی از اقلام تاریخی موزه ملی افغانستان به تاراج رفت و ساختمان موزه نیز تخریب شد.


(منابع: جنگ خبر، بهار نیوز، باشگاه خبرنگاران، ایرنا، رادیو زمانه، دویچه وله، جینها، بی بی سی، صدای آمریکا)



منبع: نبرد خلق شماره ۴۳۸، شنبه اول خرداد ۱۴۰۰ – ۲۲ مه ۲۰۲۱