رویدادهای هنری ماه (فروردین ۱۴۰۱ - گردآوری و تنظیم: فتح الله کیائیها



وقتی جلاد اوین از هنرمندان تو دهنی می خورد (تصویر1)
برخی رسانه‌ ها از جمله روزنامه "شرق" گزارش داده ‌اند که برنامه افطار ابراهیم رئیسی با شماری از هنرمندان به دلیل استقبال نکردن هنرمندان لغو شد. خبرگزاری دولت موسوم به "ایرنا" این گزارشها را "کذب محض" خواند و دلیل لغو برنامه را "آلودگی هوا" ذکر کرد.
این برنامه قرار بود شامگاه جمعه ۱۹ فروردین برگزار شود، اما بنابر گزارشها، اکثریت مطلق هنرمندان دعوت شده حاضر به شرکت در این مراسم نشدند.
به نوشته روزنامه مزبور، در چند روز گذشته که دفتر رئیسی و دفتر وزیر ارشاد برای هماهنگی‌ با این هنرمندان و سینماگران سرشناس تماس می‌ گرفت، "قریب به ۹۹درصد آنها به بهانه‌ هایی مانند کرونا، بیماری و مسافرت از حضور عذر خواستند".
ایرنا مدعی شد این برنامه قرار بوده با حضور ۱۷۰ نفر در فضای باز نهاد ریاست جمهوری برگزار شود، و پس از آلودگی هوا تصمیم گرفته شد که به مسجد نهاد ریاست جمهوری منتقل شود. و از آنجا که فضای مسجد کوچک بود و "امکان پذیرایی در خور شأن هنرمندان وجود نداشت برنامه لغو شد".
مراسم افطار هنرمندان با رییس جمهور رژیم در چند سال گذشته به صورت ثابت برگزار شده است. سال ۹۷ نیز شماری از سینماگران سرشناس اعلام کردند به دلیل اجرا نشدن وعده ‌های حسن روحانی در این مراسم شرکت نمی‌ کنند.

سینما

غیرتمداری در مراسم اسکار و محرومیت ده ساله(تصویر2)
در جریان نود و چهارمین مراسم اسکار، "کریس راک"، کمدین آمریکایی و مجری مراسم، با "جِیدا پینکت"، همسر "ویل اسمیت" که موهای سرش را به دلیل عارضه آلوپسی (طاسی موضعی) از دست دادە، شوخی کرد و این شوخی سبب شد که رگ غیرت ویل اسمیت به سبک و سیاق سینمای بزن بزنی هالیوودی به جوش آمده و او را برای زدن سیلی به گوش مجری روانه سن کند. البته ماجرا به همین جا خاتمه نیافت و او پس از آنکه دوباره بر روی صندلی خودش نشست با صدای بلند و همراه با فحاشی از کریس راک خواست اسم همسرش را به زبان نیاورد. اگر چه پس از چند لحظه و هنگامی که برای دریافت جایزه اسکارش راهی سن شد، با گریه و زاری از کریس راک عذر خواهی کرده و گفت این عشق است که آدمی را برای لحظه ای فاقد عقل سلیم می کند.
با این حال آکادمی "موشن پیکچر" که وظیفه اهدای جوایز اسکار را به عهده دارد، در واکنش به رفتار خشونت ‌‌بار ویل اسمیت اعلام کرد این بازیگر سرشناس برای ۱۰ سال از حضور در مراسم اسکار و یا هر رویداد دیگر مرتبط با این نهاد محروم خواهد بود.
از جمله پیامدهای حرفه‌ای این عمل، استعفای اسمیت از آکادمی اسکار و توقف پروژه ‌های همکاری ‌اش با دو غول صنعت فیلمسازی، "سونی" و "نت ‌فلیکس"، بود. هنوز مشخص نیست که دامنه محرومیت اسمیت از اسکار به حضور او در مراسم اهدای جوایز مربوط می ‌شود یا اینکه آکادمی او را از نامزد شدن برای دریافت جایزه هم محروم کرده است.

سینماگران زن ایرانی در اعتراض به خشونت و تعرض جنسی(تصویر3)
پس از افشای آزار جنسی، تجاوز و خشونت علیه زنان سینما گر ایرانی، آزاده صمدی، بازیگر سینما و تلویزیون، از نامزدی خود به همراه ۱۲ تن دیگر از زنان دست ‌اندرکار سینما از جمله نیکی کریمی، آیدا پناهنده، ترانه علیدوستی و هانیه توسلی برای تشکیل هیئتی پنج نفره جهت رسیدگی به "آزار و خشونت جنسی" در عرصه سینما و تئاتر خبر داد.
زنان معترض به خشونت جنسی در سینمای ایران می ‌گویند که "خانه سینما" فاقد استقلال لازم برای رسیدگی به چنین پرونده ‌هایی است و برخی از اعضای آن روایت زنان سینماگر را فعالانه سرکوب کرده ‌اند. رای‌ گیری برای تشکیل هیاتی مستقل از "شورای صیانت" خانه سینما پس از آن برگزار می ‌شود که این نهاد در بیانیه ‌ای، رسیدگی به شکایت زنان معترض به خشونت جنسی را به شورای صیانت ارجاع داد، اما زنان دست ‌اندرکار سینما این راهکار را رد کردند.
در بیانیه ای که زنان هنرمند در این رابطه منتشر کردند، تاکید شده که نهاد رسیدگی‌ کننده به چنین شکایتی باید "با اکثریت مطلق از زنان تشکیل شود‌"، ساختار دموکراتیک داشته باشد و از مناسبات قدرت دور باشد و اعضای آن در زمینه "خشونت جنسی آموزش موثر" دیده باشند و از این منظر راهکار خانه سینما ناکارآمد است.
دهها تن از زنان دست ‌اندرکار سینمای ایران روز پنجشنبه ۱۱ فروردین در بیانیه ‌ای اعلام کردند در ساز و کار سینمای ایران "هر فرد صاحب قدرت و شهرتی" می ‌تواند از موقعیت خود برای قلدری، تهدید، توهین، تحقیر و تعرض به زنان بهره ‌برداری کند، بی‌ آنکه نهادهای قانونی، اصناف خانه سینما، سینماگران و منتقدان آنها را وادار به پاسخگویی و پذیرش مسوولیت کارشان کنند".

حمله و هتاکی روزنامه نگار دولتی به سینماگران زن معترض(تصویر4)
همزمان با انفعال "خانه سینما" و سایر اصناف غیر مستقل سینما در برابر بیانیه سینماگران زن درباره "خشونت و آزار جنسی" در محیط کار، مدیر عامل موسسه "همشهری" این زنان معترض را "طوطیان نولیبرال وطنی" خطاب کرد.
محسن مهدیان،‌ از مدیران سابق خبرگزاری موسوم به "فارس" وابسته به سپاه پاسداران و مدیرعامل کنونی همشهری، روز جمعه ۱۲ فروردین، در توییتی اعتراض زنان سینماگر ایران را تقلیدی از کارزار "من هم" (Me too) دانست که توسط "بازیگران زن هالیوود درباره آزار جنسی" به راه افتاد.
او در ادامه بدون توجه به انتقاد سینماگران زن آنها را به تقلید از غرب متهم کرد و افزود: "نسخه ‌های تقلیدی طوطیان نولیبرال وطنی همین اندازه کاریکاتوری است" و درباره زنان معترض سینمای ایران گفت که "از غربی شدن به رسوبات لجنزارش هم نمی ‌رسند".
این در حالی است که "جشنواره بین ‌المللی فیلم زنان دورتموند و کلن" آلمان همبستگی خود را با زنان سینماگر ایرانی در مبارزه ‌شان علیه خشونت و آزار جنسی اعلام کرده و گفته است که از خواسته سینماگران زن ایرانی به طور قاطع حمایت می کند.

سه بازیگر زن ایرانی در جشنواره کن(تصویر5)
در هفتاد و پنجمین دوره جشنواره کن، زهرا امیرابراهیمی، گلشیفته فراهانی و ترانه علیدوستی در بخش اصلی جشنواره حضور خواهند داشت. در این دوره ۱۸ فیلم برگزیده از بین دو هزار فیلم، در بخش اصلی فستیوال برای نخل طلا رقابت می ‌کنند که در میان آنها نام فیلمهای کارگردانان سرشناسی مانند "دیوید کراننبرگ"، ‌برادران "داردن"، "پارک چان ووک"، "کوره ایدا هیروکازو" و "کلر دنی" به چشم می ‌خورد.
زهرا امیرابراهیمی با فیلم "عنکبوت مقدس" ساخته علی عباسی در این جشنواره حاضر می ‌شود. گلشیفته فراهانی با فیلم "برادر و خواهر" ساخته "آرنو دپلشن"، کارگردان فرانسوی و ترانه علیدوستی با آخرین اثر سعید روستایی، "برادران لیلا" به کن می ‌آیند.
گلشیفته فراهانی با انتشار عکسی از خودش، زهرا امیر ابراهیمی و ترانه علیدوستی نوشت: ‌«هم تیمیها، با هم رقابت نمی ‌کنند. جایزه فستیوال کن به من همین عکس است و بس. بعد از سالها در یک قاب نشستیم."
مسوولان جشنواره امیدوارند پس از یک دوره رکود جهانی در صنعت سینما بتوانند با کمک فیلمی ساخته شده کارگردانان سرشناس مجددا رونق را به این عرصه بازگردانند. فستیوال کن از ۱۷ تا ۲۸ مه (۲۷ اردیبهشت تا ۷ خرداد) برگزار خواهد شد.

موسیقی

از التون جان تا پینک فلوید؛ پشتیبانی ستارگان پاپ از اوکراین(تصویر6)
ستارگان فیلم و موسیقی با کمپین "به حمایت از اوکراین برخیز" جهانیان را به کمک به این کشور و مردم آن فراخوانده ‌اند، از "التون جان" گرفته تا گروه اسطوره ‌ای "پینک فلوید" که پس از ۳۰ سال ترانه ‌ای تازه منتشر کرده است. این گروه موسیقی ویدئویی جدید از قطعه جدید خود با عنوان «هِی هِی برخیز" (Hey Rise Up) را در صفحه رسمی خود در یوتوب منتشر کرد که با حضور "دیوید گیلمور" به عنوان گیتاریست و خواننده، "نیک میسون" به عنوان دارمر و "آندری خلیونوک" از گروه موسیقی معروف اوکراینی "بوم باکس" همراه شده است.
این قطعه موسیقی برای دانلود در فضای مجازی قرار داده شده و قرار است تمامی عواید حاصل از آن در حمایت از مردم اوکراین به صندوق بشر دوستانه اوکراین اختصاص یابد.
"بونو"، خواننده گروه "یو۲" در پیامی گفته است: "مردم شجاع اوکراین برای آزادی خود و آزادی ما مبارزه می‌ کنند."
التون جان به نوبه خود لینک ویدیویی یکی از کنسرتهای پیشین خود که به مناسبت روز جهانی ایدز در کیف برگزار کرده بود را به اشتراک گذاشته و در پیام ‌اش از اندوه و تأثر خود از رنج مردم اوکراین سخن گفته است.
"جولیان لنون"، پسر ۵۹ ساله "جان لنون"، جنگ اوکراین را یک "تراژدی تصور ناپذیر" خوانده و گفته است این رویداد سبب شد تا ترانه معروف پدرش "تصور کن" (Imagine) را برای اولین بار بازخوانی کند.
"سلین دیون"، "لنی کراویتز"، "جان بون جووی"، "هیو جکمن" و شمار زیادی از ستارگان محبوب و معروف فیلم و موسیقی در این کمپین شرکت کرده‌ اند.

طالبان موسیقی را از دانشگاه حذف کرد(تصویر7)
طبق گزارش رسانه ‌ها، گروه بنیادگرای اسلامی طالبان رشته موسیقی را دانشکده هنر‌های دانشگاه کابل حذف کرده است. دانشجویان این رشته به روزنامه "هشت صبح" گفتند که با بستن درب دانشگاه به روی دانشجویان این رشته، آینده و سرنوشت ۵۰ دانشجوی آن در ابهام قرار دارد.
دانشجویان می ‌گویند بیشتر اساتید این رشته افغانستان را ترک کرده و تنها یک استاد موسیقی در این دانشگاه حضور دارد. دانشجویان رشته موسیقی دانشگاه کابل خواستار تغییر رشته هستند، اما این خواست آنان نیز از سوی ریاست دانشگاه کابل رد شده است.
این در حالی است که حکومت طالبان نام دانشکده موسیقی را به "تصنیف و ترانه" تغییر داده و برنامه درسی جدید ایجاد کرده و تصمیم دارد اساتید جدیدی را نیز در این بخش جذب کند. آنها در اقدامی دیگر موسسه ملی موسیقی افغانستان را نیز به "ترنم و فرهنگ" تغییر نام داده اند.
پس از سقوط حکومت پیشین افغانستان، تعداد زیادی از خوانندگان افغانستان کشور خود را ترک کرده و یا از فعالیت هنری دست کشیده ‌اند. این درحالی است که بسیاری از دانشجویان دختر فعال در این رشته نیز جلای وطن کرده و به پرتقال پناهنده شده اند.

عکاسی

جوایز جهانی عکاسی سونی(تصویر7)
برندگان بخش حرفه ‌ای جوایز جهانی عکاسی سونی سال ۲۰۲۲ اعلام شدند: "آدام فرگوسن" برای مجموعه ‌ای از خودنگاره‌های (سلف پرتره ‌های) مهاجران در مکزیک که منتظر عبور از مرز به سمت ایالات متحده آمریکا هستند به عنوان عکاس سال انتخاب شد. "مهاجران"، مجموعه ‌ای از پرتره‌ های سیاه و سفید است که با همکاری سوژه ‌ها ساخته شده است. آدام فرگوسن تجهیزات و صحنه را تنظیم می‌ کرد و سپس به افراد اجازه می ‌داد تا خودشان لحظه گرفتن عکس را انتخاب کنند. "مایک ترو"، رییس کمیته بخش مسابقه حرفه ‌ای، گفته است: "آدام با دادن کلید دیافراگم دوربین (شاتر) به دست سوژه‌ هایش، اختیار مطلقی به فردی که مقابل دوربین نشسته می‌ دهد تا تصمیم بگیرد که چگونه دیده و دریافت شود. این عکسها زیبا و معنادار و مهربان هستند."
در بخش معماری و طراحی، "دوماگوی بوریلوویچ". در بخش عکاسی خلاق، "آلنیس استکل" و در بخش پروژه های مستند، "یان گراروپ"، در بخش محیط زیست، "شونتا کیمورا"، در بخش چشم انداز "لورنزو پولی"، در بخش گزیده آثار، "هیو فاکس"، در بخش حیات وحش و طبیعت، "میلان رادیسیکس"، در بخش ورزش، "ریکاردو تلِس"، و در بخش طبیعت بیجان، "هارونا اوگاتا" و "ژان اتین پورتیل" برنده این جایزه شدند.


تصحیح و پوزش
در متن رویدادهای هنری ماه گذشته به اشتباه از داریوش مهرجویی به عنوان "کارگردان سریال دایی جان ناپلئون" نام برده شده بود. همانگونه که خوانندگان "نبرد خلق" اطلاع دارند، کارگردان این سریال ماندگار آقای ناصر تقوایی است.

(منابع: دویچه وله، ایران اینترنشنال، بی بی سی، رادیو فردا، ایرنا، ایسنا، شفقنا؛ جنگ خبر)


منبع: نیرد خلق شماره ۴۵۰، پنجشنبه اول اردیبهشت ۱۴۰۱ - ۲۱ آوریل ۲۰۲۲


http://www.iran-nabard.com/N450/honari%20450.htm