یادواره شهیدان فدایی/ رفیق شیر محمد درخشنده توماج - تهیه و تنظیم: امیر ابراهیمی



رفیق شیر محمد درخشنده توماج در دوم فروردین 1327 در بندر ترکمن متولد شد و پس از طی دوره دبستان برای ادامه تحصیل به گرگان رفت و در همان جا دیپلم گرفت. زنده یاد توماج تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه شیراز و در رشته مهندسی کشاورزی ادامه داد.
در دانشگاه وارد فعالیتهای سیاسی شد و به همین خاطر دو بار دستگیر شد که در بار دوم تا سال 1356 در زندان بود.
در جریان انقلاب 1357 کانون سیاسی فرهنگی خلق ترکمن را با تعدادی دیگر از فعالان ترکمن صحرا تاسیس می کند که مورد استقبال مردم قرار می گیرذ. این کانون توانست شوراهای دهقانی را در سراسر ترکمن صحرا ایجاد کند و کشاورزان این دیار، فعالان کانون را به عنوان رهبران شوراهای دهقانی انتخاب کردند.
عکس 2
با توجه به شرایط انقلابی ان زمان تصور می شد که زحمتکشان از جمله کشاورزان محروم ترکمن صحرا بتوانند از ماحصل تلاش خودشان بر روی زمین استفاده نمایند اما حاکمان تازه به قدرت با مالکان و اربابان سابق همراه بودند و برای سرکوب کشاورزان که در کانون منسجم شده بودند تلاش کردند.
جنگ تحمیلی در فروردین سال 1358 به مردم ترکمن صحرا با میانجبگری سازمان چریکهای فدایی خلق ایران منجر به صلح همراه با پیروزی نسبی کانون سیاسی فرهنگی خلق ترکمن شد. اما رژیم که این پیروزی نه چندان کلان را بر نمی تابید به شکلهای گوناکون توطئه می کرد و سرانجام در هجدهم بهمن 1358 پس از جلسه ای بین هیات اعزامی از تهران و نمایندگان کانون، توماج و چند رفیق دیگر را می ربایند و پس از شکنجه های فراوان آنان را در روز بیست و نهم بهمن 1358 به دستور خلخالی جلاد، بدون حتی یک محاکمه صوری، به قتل می رسانند و پیکر آنان در در جاده گنبد به بجنورد رها می کنند.
صادق خلخالی، در شهریور۶۳، در مصاحبه با روزنامه آزادگان اعتراف کرد که رهبران خلق ترکمن را خودش اعدام کرده است.
عکس 3
در این جنایت رذیلانه، رفقا شیر محمد درخشنده توماج، عبدالکریم مختوم، طواق محمد واحدی و حسین جرجانی به شهادت می رسند. خلخالی جنایتکار بعدها اعتراف کرد که خودش این رفقا را کشته است.
سرود چهار آذرخش شب ترکمن، که در یادبود این شهیدان توسط کارگاه هنر اجرا و مدت کوتاهی پس از شهادت آنان پخش شد را می توانید در آدرس زیر گوش کنید.
https://www.youtube.com/watch?v=rQkh910wThg
خلاصه متن سخنرانی رهبران شوراهای دهقانی، رفقا توماج و مختوم در روستای صوفیان، پیرامون مجلس خبرگان در وبسایت «مرکز مطالعات نورکمن» در بخش کتابخانه درج شده که با مراجعه به این وبسایت می توانید مطالعه کنید.
https://www.turkmenstudy.com/
یاد، نام و خاطره رفیق توماح و شهیدان کانون سیاسی فرهنگی خلق ترکمن جاودان خواهد بود.

منبع: نبرد خلق شماره ۴۷۲، یکشنبه یکم بهمن ۱۴۰۲ - ۲۱ ژانویه ۲۰۲۴
http://www.iran-nabard.com/N472/yadvare%20472.htm