طالبا ن چگونه به قدرت رسيد؟ - عباس (بابك) رحمتى


طالبان [١] را دو باره در حالى به قدرت رساندن كه اوضاع بانوان افغان كمى تغيير كرده بود و موسیقی و آواز و ترانه خوانی و شادى و رقص و رپ ، كم كم جاى خود را در جامعه ى جنگ زده و جنگیده ى افغانستانی، پيدا ميكرد. أفغانستانى كه بيش از يك ميليون تن ، انسان كشته در جنگها بر جای گذاشته است. راستى قدرت های جهان چرا نمى گذارند اين كشور پر حاصل به آرامش برسد؟ آيا افغانستان نفرين شده تاريخ است ؟ يا قدرت هاى جهانى براى براى سود هاى بيشتر به اين سرزمين چشم دوخته اند؟ در اين مقاله به بررسى اين سوالات مي پردازيم !
طالبانها پس از بيست سال ،مانند سپتامبر ١٩٩٦ تقريبن بدون خونريزى ، وارد كابل شدند و دوباره قدرت را در دست گرفتند! بهتر بگوئيم آنها را به كمك آمريكا و پاكستان و جمهورى اسلامى و قطربه قدرت رساندند[٢] تا شايد بهتر به اهداف خود برسند.طالبان،که این بار خود را امارت اسلامی افغانستان می‌نامند،یک جنبش و یک سازمان نظامی متشکل از روحانیان اسلامگرای سنی در افغانستان است که از سال ۲۰۰۱ تا اکنون درگیر جنگ در افغانستان است.با همين تفكرات است كه ميخواهند «امارت اسلامى» را در افغانستان حاكم كنند به روشنى مشخص است كه اين بيست سال خونريزى بنام مبارزه ، براى شكل دادن چنين نظامى بوده است! لازم به يادآورى است ،طالبان پس از تصرف افغانستان، از سال ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ ترسايى ( (ميلادى)با نام امارت اسلامی افغانستان بر تقریباً سه چهارم این کشور حکومت کرد. در این سال‌ها، کشورهای پاکستان، امارات متحده عربی و عربستان سعودی تنها سه کشوری بودند که طالبان را به رسمیت شناختند. طالبان پس از حمله آمریکا به افغانستان که موجب برکناری آنان از قدرت شد، از سال ۲۰۰۶ بار دیگر ضمن اعلام موجودیت، با دولت مستقر افغانستان مبارزه مسلحانه کردند و در بیشتر قسمت‌های جنوب افغانستان به ویژه قندهار و هلمند نفوذ کردند. اين بار اين فاجعه از كجا آغاز شد؟ شروع مذاكرات مذاكرات با طالبان ها از زمان صدارت دونالد ترامپ كليد خورد. از همان زمان كه طالبان را ستود و گفت که آنها «سرسخت و با هوش» اند. رئیس جمهور ایالات متحده امریکا همچنين گفته بود که کشورش با این گروه مسلح رفتار خوبی دارد[٣]از همان زمان دوباره صداى پاى طالبانها شنيده شد. با امتيازاتي كه به طالبان ها داده شد، مشخص بود كه قصد مذاكرات با آنها آنرا دارند تا امتياز دهند و حتا در قدرت و تركيب نظام افغانستان آنها را شريك كنند! بمبگذارى و كشتار و خراب كردن مزارع كشتِ خشخاش كه يكى از نياز هاى غرب براى ناركوتيك هاى دارويي (آرامبخش ها) و مواد مخدر و مشتقاتش ميباشد. اين ها توسط طالبان ها در گوشه و كنار افغانستان در اين تصميم ها بى تاثيرنبوده است و توجه به آنها در زمينه هاى اقتصادى ، دوباره جنازه نيمه جان طالبان را از زمين حركت داد. البته سياستهاى پاكستان و ايران را هم نبايد فراموش كرد كه باعث كنار آمدن غرب با اين گروه تروريستى شده است.
مكانيزم ، كار بدين صورت پيش رفت كه ابتداء براى آرام كردن آنها و كم كردن بمب گذارى ها و جلوگيرى از كشتار مردم در جاى جاى افغانستان ، و مزاحمت ها در روند منافع غرب ، مذاكرات با طالبانها را پيش كشيدند.كار به آنجا كشيده شد كه سخن از مذاكرات با آنها و داير كردن نشست هايى در كشور ثالث به ميان آمد. كم و پيش نشستهايي تشكيل شد ولى بيشرفتى حاصل نشد! افغانستان گاه آرام و گاه ناآرام بنظر ميرسيد ، تا اينكه بايدن رئيس جمهور ايالات آمريكا شد و نيروهاى آمريكايى از افغانستان خارج شدند و مذاكرات دوحه پيش كشيده شد ، از طرفى طالبان ، كه نيروهاى خود سازماندهى كرده بود با بعضى از طرفداران خود و با نفوذى هاى خود در إيالات هلمند و قندهار و هرات و... از بهم ريختگي و فساد در افغانستان و از بى لياقتى رئيس جمهور اشرف غنى و رژيم بى عرضه اش كه درگير دعواهاى قومى بودن ، كمال استفاده را برده از اوضاع بهم ريخته كشور در طول يك هفته به كابل رسيدند!از درون تحليلهاى پنتاگون به اين جمله ميرسيم ؛ "اگر ميخواستند ، در مورد افغانستان تصميم بگيرند،از ابتداء تصميم ميگرفتند!" شايد غرب آگاهانه چشم خود را بر اين خواسته بسته اند؟!آنها ميخواستند طالبان را بقدرت برسانند اين چنين نبود. انگليسى ها امروز نمى گفتند ؛ طالبانهاى امروز تغيير كرده اند!، غربى ها امروز طالبانها را نرمك نرمك بر اريكه قدرت نشاندند . اين بار آمريكا با سياستهاى پيچيده ترى عمل كرد! مثل گذشته از طريق پاكستان و عربستاني ها ديگر مجاهدين را سنگر به سنگر نخريدند و اينبار آرامتر روی کار آوردند! اينبار رده پاى طالبان به غير از پاكستان ، در ايران هم پيدا شد. اين بار نقش روسيه و چين و كشورهاى منطقه در رابطه طالبان را نبايد فراموش كرد. قدرتهاى جهانى و كشورهاى ديگر، چشم به افغانستان دوخته اند.از طرفى ، پاكستان براى حيطه جنوب أفغانستان تلاش ميكند و آخوندهاى ايران به حيطه ى شمال افغانستان، چشم دوخته اند تا بتوانند در كشورها. آسياى ميانه مانند تاجيكستان و ازبكستان و... دخالت كنند! بايد گفت اين بار طالبانها هوشيار تر عمل ميكنند.
آنها وعده هاى سرخرمن به مردم افغانستان ميدهند از يك طرف از آزادى هاى كار براى زنان ميگويند و از طرفى قوانين اسلامى را براى افغانستان مطرح ميكنند[٤]اينها در حالى است كه امروز ( چهارشنبه ٢٧مرداد١٤٠٠ ) در قندهار جنايت كردند و چهارتن را اعدام كردند!
طالبان و رشوه به ارتشى هاى افغانستان!
روزنامه واشنگتن پست گزارش کرد، طالبان درسال ۲۰۲۰ به مقام‌های دولت کابل و ارتش افغانستان برای تسلیم شدن یا تحویل دادن سلاح‌هایشان پیشنهاد داده بود. در حاليكه مقامهاى كشور اين را آتش بست ناميده بودند!در واقع طالبانها رشوه دادن و افسران و تعدادى از ارتشى هاى افغان را از مبارزه باز داشتند!گفته می‌شود که در طول یک سال و نیم آینده این جلسات در سطح مناطق و مراکز ولایات رسید و منجر به تسلیم شدن یکسری از نیروهای افغان شد.یکی از افسران سرویس ویژه افغان به واشنگتن پست گفت، در حالیکه برخی از از افسران به دنبال پول بودند، دیگران متقاعد شدند که شبه‌نظامیان طالبان قدرت را در نتیجه خروج نیروهای آمریکایی و بین‌المللی به دست می‌گیرند و به همین دلیل می‌خواستند تا از فرصت‌هایی که طرف برنده به دست می‌آورد، بهره مند شوند.با اين تفسير مشخص ميشود كه طالبانها چگونه براحتى كل افغانستان را در دست ميگيرند و به ارگ رياست جمهورى ميرسند! سوال مهم اين است كه اين پولها را طالبان از كجا و چگونه به دست آورده اند؟در واقع طالبان در بدو ورود به كابل افغانستان با هيچ مانع و نيرويى در مقابلش مواجه نبوده است . پس از ورود طالبان به کابل، «ذبیح‌الله مجاهد» سخنگوی این گروه نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که دستور ورود طالبان به شهر پس از فرار نیروهای امنیتی، پلیس و مقامات و تخلیه وزارتخانه‌ها و ادارات صورت گرفته است.
وی اظهار داشت که طالبان برای جلوگیری از آسیب ساکنین شهر کابل در نبود نیروهای امنیتی دستور ورود به شهر را داده تا از سرقت و جنایت جلوگیری گردد. این در حالیست که «بایدن » امشب ( ٢٦ مرداد ١٤٠٠) طی سخنانی همه تقصیرها را به گردن مقامات دولت سابق افغانستان انداخت و ادعا کرد که علت فروپاشی دولت کابل این بود که مقامات دولتی و ارتشی فرار کردند!

سياست آمريكا:
پس از اشغال افغانستان توسط طالبانها ، جو بايدن بخاطر سياستهاى غلطش اينروزها زير تيغ انتقاد قرار گرفته است. يكى از علل حضور طالبان ها در افغانستان خروج غير مسئولانه آمريكا بود. تسلط طالبان بر افغانستان به دنبال خروج نظامیان آمریکایی از این کشور، نه تنها انتقادات شدید جمهوری‌خواهان از دولت بایدن را به دنبال داشته است، بلکه یک مشاور سابق کاخ سفید در دولت اوباما نیز از بایدن خواست تا جیک سالیوان مشاور امنیت ملی اش را برکنار کند.وی افزود: سالیوان در همه زمینه های کارش اش در این پست، شکست خورده است. مشاور امنیت ملی دو وظیفه و شغل دارد. همان طور که نامش نشان می دهد، مشاور امنیت ملی نزدیک ترین مشاور به رئیس جمهور در اتاق وضعیت است. دومین وظیفه مشاور امنیت ملی، ترجمه و تفسیر تصمیمات و دستورات رئیس جمهور به سیاست های عملی است. در تمامی این زمینه ها، مشاور فعلی امنیت ملی کاخ سفید شکست خورده است.
با بيرون كشيدن نيروهاى نظامى آمريكا از افغانستان كار طالبانان راحت تر صورت گرفت.اگر كمى به عقب تر برگرديم ميبينيم ، بانك مافيايى كابل كه ماحصل آمريكاست ، تمامى باندهاى قدرت را در افغانستان حمايت كرد. با سركار آمدن پليدترين افراد در افغانستان ، اقتصادِ افغانستان را آلوده كردن تا يكى از مهره هايى كه هم با آمريكا كار ميكرد و هم با ايران اين فرد جز «خليل زاد » كس ديگرى نيست. همين فرد را ابتدا ميخواستند مدتى رئيس جمهورى افغانستان شود ولى بعدها از او صرف نظر كردن و حامد كرازاى را انتخاب كردند! خليل زاد رفت و با ايران ساخت و باخت كرد و تا ظاهر شاه در افغانستان ظاهر نشود. در واقع فساد دوران حامد كرزاى را ترويج دادند تا اين پست به اشرف غنى مرموز برسد اينها همه محصول كار آمريكا بود كه از نمايندگانش يكى پس از ديگرى قدرت داد تا امروز دوباره به طالبان رسيد.
طالبان و آينده افغانستان و منطقه:
امروز جامعه بين المل، و در راس آن آمريكا قدرت در افغانستان را در اختيار طالبان قرار داده است.همانطوريكه جمهورى اسلامى را در آن منطقه بوجود آورد تا در برابر كمونيست قد علم كند . آمريكايى ها از اين طريق در سال ١٩٨٩ نتيجه كارشان را در فروپاشى شوروى سابق ديدند،. سياستهاى آمريكا و انگليس پايانى ندارد. زمانى القاعده را تربيت ميكند و گاهى براى منافع خود به طالبان رضايت ميدهد و اگر تجربه تلخ بگذارد با حمله نظامى بركنارشده و در نوبت بعدى ( مانند امروز طالبان ) دوباره ظهور ميكنند و امروزشاهديم با سياستهاى ديگر آنها را بدون خونريزى بر سر كار مياورند.
تنها اپوزيسيون :
با آگاهى جوانان افغانستان و منطقه ، طالبان آينده اى خوشى در پيش روى ندارد. جوانان با تفكرات ايدئولوژيك طالبان مخالفت گسترده اى دارند . زنان افغانستان بهمراه جوانان ديگر به تشكيل هسته هاى مقاومت خواهند پرداخت. امروز، احمد مسعود فرزند شاه احمد مسعود ولايت پنجشير را در اختيار دارد و جوانان را به مقاومت در مقابل طالبان فراخوانده است. شايد اين جوان بتواند اپوزيسيون قوى بسازد. به همين دليل و دلايل بسيارى طالبان به امارات اسلامى اش نخواهد رسيد.
نخست اينكه، طالبان، بين خودشان بر سر قدرت ، اختلافات زيادى دارند . ولايات هلمند و بدخشان و... با طأ لبان كابل هماهنگى ندارند و اين اختلافات ميتواند بين آنها شكاف عميقى ايجاد كند.اين اختلافات مي تواند زمينه هاى رشد تروريست در افغانستان را فراهم كند. گسترش مواد مخدر و فروش ترياك و ... ميتواند ، زنگ خطرى براى آينده افغانستان باشد. احمد مسعود كه ولايت پنج شير را در اختيار دارد از جامعه بين ألمل براى مبارزه با طالبان درخواست كمك كرده است . جوانان زيادى همچون احمد مسعود وجود دارند كه از هم اكنون خود را به پنچشير ميرسانند تا سازماندهي شوند ، جوانان افغانى ترسى از مرگ ندارند با وجود كشتار و تهديد طالبانها در جلال آباد ، پرچم سه رنگ افغانستان را بالا برده اند و خواستار آن شدن كه طالبان را به رسميت نشناسند!
كلام آخر اينكه در افغانستان هيچ قومى حاكميت مطلق در افغانستان را نخواهند پذيرفت ، امروز ديگر طالبان ها مانند ١٩٩٦ نمى توانند عمل كنند گفتمان اصلى امروز گفتمان قومى است كه بايد در صدر خواسته هاى مردم قرار گيرد تا امارت اسلامى طالبانها شكل نگيرد وتا از گرفتن مشروعيت و حمايت بين الملي باز مانند.اگرچه طالبانها امروز پنجشنبه ، گفته اند همه چيز بر اساس شريعت ( دين) خواهد بود و از دموكراسى خبرى نخواهد بود ولى نخست وزیر انگلیس ميگويد؛ طالبان را بر اساس اقداماتش قضاوت خواهیم کرد نه حرفهایش ! بايد گفت ؛ جناب ، بروس جانسون «باش تا صبح دولتت بدمد!!»

___________________________________________

[١]طالبان و متحدانشان در طول سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱، مرتکب قتل‌عام علیه غیرنظامیان افغان شدند، از تأمین غذا برای ۱۶۰٬۰۰۰ غیرنظامی گرسنه توسط سازمان ملل جلوگیری کردند و با سیاست زمین سوخته، مناطق وسیعی از زمین حاصلخیز را سوزاندند و ده‌ها هزار خانه را ویران کردند. آن‌ها در طول حکومت خود سرگرمی‌ها و فعالیت‌هایی مانند پرواز بادبادک و نگهداری پرندگان به عنوان حیوانات خانگی را ممنوع کردند و اقلیت‌های مذهبی و قومی را مورد تبعیض قرار دادند. طبق اعلام سازمان ملل متحد، طالبان و متحدان آنها مسئول ۷۶٪ از تلفات غیرنظامیان افغان در سال ۲۰۱۰، ۸۰٪ در ۲۰۱۱ و ۸۰٪ در سال ۲۰۱۲ بودند. طالبان همچنین دست به نسل‌کشی فرهنگی زده و بناهای تاریخی بسیاری از جمله بوداهای معروف ۱۵۰۰ ساله بامیان را تخریب کرده‌است.(ويكى پديا)
[٢]حدود ۹۰٬۰۰۰ افغان، از جمله محمد عمر، در طول دهه ۱۹۸۰ تحت آموزش ISI پاکستان قرار گرفتند. پروفسور بریتانیایی کارول هیلنبراند به این نتیجه رسید که طالبان از آن مجاهدین تحت حمایت ایالات متحده، عربستان و پاکستان برخاسته اند: «غرب به طالبان در مبارزه با تصرف افغانستان توسط شوروی کمک کرد.» تقریباً تمام رهبران اصلی طالبان قبلاً در جنگ شوروی و افغانستان برای جناح‌های حزب اسلامی خالص یا حرکت انقلاب اسلامی افغانستان جنگیدند.(ويكى پديا )
[٣]DWفارسى
https://www.dw.com/fa-af/دونالد-ترامپ-از-طالبان-ستایش-کرد/a-54986271
[٤]
منبع : اختر نيوز